PvdA-fractie, toon lef en stem tegen gratis schoolboeken!

Luuk Blom,  Angelien Eijsink, Mariëtte Hamer, Margot Kraneveldt, Lia Roefs, Pauline Smeets, Jacques Tichelaar en Agnes Wolbert zijn allen zowel Kamerlid voor de PvdA als oud-leraar.

Met hun ervaring in het onderwijs weten zij als geen ander hoe belangrijk de keuzevrijheid van een docent is. Ook weten zij dat het huidige voorstel voor gratis schoolboeken op een fiasco zal uitlopen, wat weer een klap in het gezicht betekent voor scholen, leraren en leerlingen. De keuzevrijheid van een docent om het schoolboek van zijn of haar keuze te krijgen, is namelijk binnen de voorgestelde wetgeving niet gegarandeerd.

Helaas is, na de derde termijn in de Tweede Kamer vorige week woensdag, duidelijk geworden dat de gratis schoolboeken er met de nu voorgestelde wetgeving wel komen. Althans, als de PvdA dinsdag netjes met de andere coalitiepartijen CDA en ChristenUnie meestemt en de moties van de oppositie afkeurt. Dat lijkt een zekere zaak, maar het zou een absolute blunder zijn.

Niet voor niets vindt de Raad van State het onbegrijpelijk dat de regering zo vrijgevig is omdat er al voldoende steun is voor lagere inkomens, de schoolboekenmarkt niet beter zal gaan functioneren en de invoeringskosten, 45 miljoen euro, weggegooid geld zijn.

Daarnaast voorziet advocatenkantoor Stibbe enorme juridische procedures omdat Europees aanbesteden moeilijk is en scholen dat vaak niet goed kunnen. In het uiterste geval komen leerlingen hierdoor zonder boeken te zitten. De nu voorgestelde wetgeving zal in ieder geval niet leiden tot betere boeken. Geef ons maar een goed boek in plaats van een zogenaamd gratis boek!

Twee weken geleden nog vroeg Kamerlid  Kraneveldt extra bedenktijd voor de PvdA-fractie om uit te zoeken of de positie van de docent  wel genoeg gewaarborgd was. De invoering van de gratis schoolboeken mocht niet betekenen dat een docent zijn eigen boek niet meer kon uitkiezen. Deze voorwaarde was cruciaal voor de steun van de PvdA in het debat, kondigde het huidige Kamerlid en de voormalige lerares aan.

Na juridisch advies, lang vergaderen én een bezoek aan het Torentje was het voor de PvdA-fractie helemaal duidelijk: de invoering en de aanbesteding van de gratis schoolboeken brengt geen enkele moeilijkheid met zich mee en de docent kan altijd zijn dan wel haar keus maken qua schoolboeken. Het kwam Kraneveldt meerdere malen op een glimlach dan wel knipoog van de staatssecretaris te staan. Het was alsof

Van Bijsterveldt wilde zeggen: ‘Bedankt voor je steun, dat heb je toch maar mooi gedaan!’ terwijl het debat over de docent nog moest beginnen.

In het Kamerdebat werd echter al snel duidelijk dat de keuzevrijheid van de docent helemaal niet zo zeker was. Alexander Pechtold bleek de juiste formulering te hebben. Een docent kan geen boek op ISBN-nummer bestellen. Een docent kan wel zijn of haar voorkeur aangeven, maar alleen met de formulering ‘of gelijkwaardig’ erachter.

Hierdoor heeft de docent weinig tot niks meer te zeggen over de te gebruiken methode. Het schoolbestuur zal op basis van financiën beslissen. Dat zal het   voordelig vinden om zo goedkoop mogelijke boeken te bestellen; het geld dat overblijft, gaat namelijk rechtstreeks richting de school. Marja van Bijsterveldt verwoordde nog het mooist hoe het zat met die keuzevrijheid: ‘de keuzevrijheid van de docent kan blijven bestaan.’

Het besluit van de PvdA om de staatssecretaris te steunen in haar plannen is dus onjuist. Het is niet zeker of de keuzevrijheid blijft bestaan, en de PvdA steunt het plan dus vooralsnog met de ogen dicht voor de feiten.

Wij herinneren de PvdA daarnaast ook graag aan haar standpunt over het rapport van de commissie-Dijsselbloem. Geen onmogelijke en ondoordachte opgaven het onderwijs ingooien, grootschalige veranderingen eerst testen en dan pas doen, geen onderwijsstandpunten in regeerakkoorden opnemen, en het belangrijkste: zorgen voor voldoende financiering en voor draagvlak in het onderwijsveld.

De PvdA was er als eerste bij om het rapport bijna volledig over te nemen en te steunen. De eerste kans was het tegenhouden van de maatschappelijke stage. Deze werd echter gewoon gesteund. Nu kan de PvdA-fractie in de herkansing bij de schoolboeken; ook deze voldoet aan geen van de criteria van Dijsselbloem. Wij verwachten dan ook dat ook Jeroen Dijsselbloem achter zijn eigen rapport blijft staan en tegen het huidige wetsvoorstel voor de gratis schoolboeken stemt.

Vandaag  zal er gestemd worden in de Tweede Kamer. Er zal een hoofdelijke stemming aangevraagd worden. De Kamerleden van de PvdA die ook oud-leraar zijn, hebben dus nog een kans iets aan deze situatie te doen. Het komt feitelijk hier op neer: hebben ze lef of zijn ze laf? Gaan ze voor beter onderwijs, een sterke positie van de docent en staan ze achter het rapport-Dijsselbloem, of gaan ze voor de kille coalitieterreur en de interne kadaverdiscipline?

Als ze instemmen met het plan van de gratis schoolboeken zetten ze al hun oud-collega’s aan de kant en de leerlingen in de kou. Ze hebben nu de kans om tegen deze wetswijziging te stemmen. Een gouden kans om te laten zien dat de PvdA voor beter onderwijs staat. Wij rekenen op hen.