Boerkaverbod wenselijk

Het was afgelopen mei voor notoire islamafoben vast een schokkende kranten­kop, die ik derhalve zorgvuldig heb bewaard: 'Britse moslims 'erg Brits', maar aartsconserva­tief'. Mij lijkt hier niet a priori een tegenstelling te bestaan, dus dat 'maar' abuis.

Patriottischer
Waar het evenwel om ging: islamitische Britten bleken een stuk patriotti­scher dan niet-islamitische, en hetzelfde geldt voor de Duitsers. Zij hadden meer vertrouwen in justitie en de media dan de gemiddelde Brit. Voor steun voor de oude krakersleus 'deze rechts­staat is de onze niet' dan wel de soortgelijke anti-elitaire PVV-'wijsheid van de straat' was de voedings­bodem geringer dan in autochtone kring. En de meesten willen ook maat­schappelijk meedoen en zich laten zien.

Maar sommigen zijn duidelijk te conservatief, en willen zich niet laten zien. Het gaat om een zeer kleine minderheid, die zich achter nikaab of boerka verbergt. Het Franse parlement wil dat nu in meerderheid verbie­den - en het zal de vele hoofddoekjeshaters op dit forum in mijn geval mogelijk verbazen: dat vind ik helemaal niet zo'n slecht idee.

Godvrucht
Er is een groot verschil tussen boerka en hoofddoek - ook al acht ik persoon­lijk de koppeling van godvrucht aan klederdracht, zoals door bedillerige orthodoxe mannen aan vrouwen voorge­schreven ('zonder hoofddoek wacht de hel') tamelijk ridicuul. Maar dat geldt evenzeer voor verplichte gereformeerde rokken en joodse pruiken.

Ook als men het veiligheidsaspect met het oog op terrorisme of crimina­liteit - dat het dragen van integraalhelmen en bivakmutsen bij het betreden van een bankgebouw evenzeer verbiedt - buiten beschouwing laat, blijft tegen de boerka een funda­menteel bezwaar bestaan: dat in een open maatschappij vrije burgers elkaar recht in de ogen moeten kunnen kijken.

Billen
Het is de kern van de westerse samenleving dat wij mensen als zelfstan­di­ge individu­en beschouwen die niets te verbergen hebben en dus ook als zodanig met hun gezicht herken­baar moeten zijn. Niet toevallig staat op de foto in Uw paspoort Uw bovenzijde met Uw beide ogen, en niet Uw onderzijde met Uw beide billen, ook al zou een goed getrainde douaniers­blik daaraan ongetwij­feld ook heel wat hoogstindividuele karaktertrekjes kunnen ontdekken.

Daarom kan ik ook die Utrechtse arts die recent een boerkadraagster negeerde, geen ongelijk geven. De intentie van een boerka is om niet te worden gezien - dan moet je ook niet zeuren, als je inderdaad over het hoofd wordt gezien.

Neutraal
Dat is het wezenlijke verschil met hoofddoekjes. Daar ben ik beslist geen liefhebber van, maar er zijn meer dingen waarvan ik niet houd, en die we toch maar niet verbieden. Wel is het zo dat bepaalde gezagsdragers in functie poli­tiek en religieus neutraal moeten ogen - dat is de zin van een uniform. Die eis heeft niets met 'discrimi­natie' te maken: ieder heeft het recht zijn godsdienst in de openbaarheid te beleven - maar niet overal, in elke vorm en altijd. Paters in pij worden ook geen politiebri­gadier.

Criterium kan alleen zijn, of iets vrijwillig of onder dwang gebeurt - en daar ligt natuurlijk wel een probleem, dat alleen heel moeilijk in wetten te gieten is. Want tegen sociale omgevingsdwang heeft wetgeving weinig verweer. Dat is de reden dat in Frankrijk niet alleen sommige moslima's het recht opeisen om een hoofddoek te dragen, maar andere moslima's er juist op aandringen dit vooral te verbieden - omdat zij anders door hun omgeving óók gedwongen worden er eentje te dragen.

Intentie
Dat gebeurt natuurlijk met een religieuze intentie - anders dan bij autochtone Nederlandse vrouwen die vroeger tegen de kou eveneens een hoofddoekje droegen. Maar wat de intentie is, kan natuurlijk geen verbod­scriterium zijn. Iets mag of iets mag niet - ongeacht of men de wind of de zonde uit het eigen kapsel weren wil.

Alle hoofddoekdragende moslima's - en dat geldt ook voor de boerka­dragende - betogen altijd dat zij dat uit eigen overtuiging doen. Alleen is dat niet controleerbaar. Want stel, dat een moslima het tegen haar zin doet - zou zij het dan zeggen? Zij zou dan in eigen familiekring geen leven meer hebben - en die prijs, of die van een breuk, is voor velen te hoog. En als je sociaal geen keuze hebt, dan is het voor je eigen gemoeds­rust en om vervelende vragen te ontlopen makkelijker om vol te houden dat je iets vrijwillig doet. Dan 'wil' je wat toch onvermijdelijk is.

Maar dat geldt evenzeer voor al die 'vrijwillige' rokken in het orthodox-gereformeer­de Nunspeet of dito 'vrijwillige' pruiken in de orthodox-joodse wijk van Antwerpen - en die tolereren we ook.