Klootzakken van patiënten

Max Pam, 09-04-2009 16:31

God is genadig, God is ongenadig

Je kunt veel van prins Bernhard zeggen, maar in één opzicht zou ik hem graag navolgen: hij ging alleen naar begrafenissen als het echt niet anders kon. Het heeft iets doelloos, al die nabestaanden die komen aansnellen om een laatste groet te brengen.

Mulisch
De overledene is dood, dus die heeft er niets meer aan. Bovendien: zelfs bij de meest waardige begrafenis woedt onder de achterblijvers al een strijd over wat de dode heeft nagelaten. Zelf heb ik niet de minste behoefte om mij op iets voor te bereiden. Voorlopig leef ik volgens de stelregel van Harry Mulisch, die opmerkte: ‘Dat ik sterfelijk ben, moet eerst maar eens bewezen worden.’

Zo is het.

Niettemin sterven af en toe minder onsterfelijke goden. Afgelopen weekend is Anthony Mertens overleden. Aan een hartaanval; hij is 62 jaar geworden. Hoewel ik hem maar één keer echt heb gesproken, zou ik eigenlijk naar zijn begrafenis moeten, maar ik zie ervan af.

Ik vermoed dat hij mijn afwezigheid kan billijken, hij zal trouwens wel moeten.

Tegenovergesteld
In veel zijn Mertens en ik hetzelfde en het tegenovergestelde. Wij zijn even oud. Maar hij leefde uitbundig, ik leef ingetogen. Wij waren allebei criticus. Hij hield van literatuur waar ik niet van houd en ik houd van literatuur waar hij niet van hield. Wij zijn allebei getroffen door een CVA, wat staat voor een Cerebro Vasculair Accident – een ongeluk in de hersenvaten.

Hij kreeg een herseninfarct en ik kreeg een hersenbloeding. Wij schreven er beiden een boek over. Zijn leven werd erdoor verwoest. Ik herstelde volledig en kon op de oude voet doorgaan.

Ongenadig
Vraag niet waarom mij dat geluk is beschoren. Als een God mij genadig is, dan is diezelfde God ongenadig voor Mertens, terwijl Anthony vast en zeker als een beter mens heeft geleefd. Aan mijn ongeluk denk ik niet graag terug. Liever leef ik vrolijk flierefluitend door.

Tot twee maanden geleden.

Toen belde een neuroloog van het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam. Omdat het medisch personeel graag wilde leren van patiënten, had men Mertens uitgenodigd. En die had weer gevraagd of ik hem wilde interviewen.

Misschien is ‘bijstaan’ een beter woord dan ‘interviewen’, want spreken ging moeilijk bij Mertens. Hij had een soort tolk nodig, omdat hij anders vreesde niet verstaanbaar te zijn. En zo zaten we op een middag, acht verdiepingen hoog, op de neurologische afdeling, waar ons gesprek werd bijgewoond door 24 artsen, assistenten en verplegers.

ij hakkelde ‘k... k... k...’, om vervolgens in uiterste nood uit te barsten in: ‘Kut! Kut! Kut!’

De ene patiënt genezen, de andere in alle opzichten kreupel.

Weg kwijt
Hij was onstuitbaar, maar zijn tong raakte telkens de weg kwijt. Soms leek zijn spreken meer op kwaken. Ook barstte hij af en toe in snikken uit. Ik stelde hem de wedstrijdvraag die elke interviewer altijd stelt, namelijk wat hij in al zijn benauwenis het allerergste had gevonden.

Met uithalen vertelde hij over de dag nadat hij was opgenomen. Zijn bed moest worden verschoond. Toen hoorde hij de ene verpleegster tegen de andere zeggen: ‘Gadverdamme, wat stinkt die vent!’ En zij wendde zich onpasselijk af.

Woest
Hij werd woest, maar kon niets uitbrengen. Wat ze roken was een mengsel van stront en angstzweet. Ja, angstzweet! De verpleegkundigen luisterden stilletjes. Ook vertelde hij van die keer dat de logopediste probeerde hem woorden met een ‘k’ te laten uitspreken. Zeg het woord: ‘kattekwaad’.

Hij wist wel hoe het moest, maar zijn tong en zijn mond wilden niet. Hij hakkelde ‘k... k... k...’, om vervolgens in uiterste nood uit te barsten in: ‘Kut! Kut! Kut!’

De logopediste stond op. ‘Dat accepteer ik niet’, zei ze, en ze liep weg om het aan de arts te melden. ‘Ze wilde niets meer met me te maken hebben’, volgens Mertens.

Ik hield hem voor dat je als patiënt geneigd bent je altijd en overal te voelen als iemand die tekort wordt gedaan. Dat is misschien wel het grootste probleem in de zorg, hoe effectief die ook is. Daar was hij het helemaal mee eens. ‘Ik ben een klootzak van een patiënt’, zei hij.

Ineens richtte hij zich rechtstreeks tot het medisch personeel en schreeuwde bijna: ‘Kordaatheid is goed! Jullie kunnen niet streng genoeg zijn. Jullie moeten niet al te vriendelijk zijn tegen die klootzakken van een patiënten!’

Even deed hij denken aan die Amsterdamse zwerver die jarenlang in een doos woonde en daar af en toe zijn hoofd uit stak om uit volle borst de voorbijgangers toe te roepen: ‘Meedogenloze tucht!’

Bijdrage
Of ons optreden een bijdrage heeft geleverd aan de gezondheidszorg, weet ik niet, maar zijn boek Zwaluwziek kan ik van harte aanbevelen. Hij was er trots op. Vroeger was hij een lezer, tegenwoordig een schrijver.

Dat van dat schrijven had hij trouwens altijd verkeerd gezien. Je moest juist simpel schrijven, niet ingewikkeld. Daar ging het om. Het klonk alsof hij op zijn sterfbed van zijn geloof was gevallen. Na afloop voelde ikzelf de aandrang om te gaan zingen, maar ik hield mij in.

41 reacties
Sorteer reacties:

	Zorg schreef op 09-04-2009 17:42
	Mooi stukje man!

naam Jan Bouma schreef op 09-04-2009 17:42

Aardig verslag! Max Pam. Ik houd het even bij zijn beoordelingsvermogen om hier - achteraf - nog iets over te zeggen nu je hem zo hebt omschreven en getypeerd als een... "Kut-kut-kut-roepende patiënt" terwijl jij je geheel genezen verklaart...

Laat ik je dit zeggen, Pam. Ik verkies het "Kut", "kut" van je overleden vriend in plaats van jouw gezwam. Ergens zit hier een rijm in. Weet niet precies waar maar m'n oude leermeesters Bomans en Hermans, die je ook nog ooit interviewde, zullen het met me eens zijn. Groet! Ouwe Pam! Had een paar jaar geleden Karel Knip hier bij me op bezoek met wie je ooit nog maakte een program! Ook hij was dik tevrede over je. Idem ik. Bekijk even mijn website, wil je. Groet! JB

	Pink schreef op 09-04-2009 17:53
	Als je de naam Anthony Mertens Zwaluwziek googled ,kom je oa. bij het radioprogramma de Avonden van de VPRO terecht.Daar is een ontroerend interview te beluisteren van Wim Noordhoek met Anthony Mertens over dit boek Zwaluwziek.

Bert24 schreef op 09-04-2009 18:30

Ik kan niet anders dan Pam als zwak "interlekt' te gaan beschouwen.
Hij is eenzijdig en heeft totaal geen gevoel voor anders denkenden.
Zijn oordeel over dood is een van onbegrip en hij is bang, erg bang voor de dood.

Dood is heel gewoon meneer Pam zelfs de slechste mens gaat dood, dood is gemakkelijk en hoeft niet bewezen te worden.
Leef, ja leven is het moeilijkste wat er is, de meest interlektuele gaat in de fout.
Het leven geeft de tijd aan de mens om te denken over de dood, want de dood is niet het einde, ook niet voor heer Pam, al zegt Mulish van wel.
En u denkt dat Mulish dat weet?

Jammer voor maar u zult nog anders ervaren.

Ja u denkt dat de dood het einde is, hoe weet u dat meneer Pam wie heeft u dit verteld dat de dood het einde is?

	sjaak schreef op 09-04-2009 18:43
	Man Max, wat mooi! Jij bent voor mij langzamerhand een soort van baken van verlichting op zo'n beetje alle terreinen aan het worden. @Bert24 Jij snapt er dus werkelijk helemaal niets van. Eerst herlezen, nog eens lezen en dan rustig op je in laten werken wat Pam eigenlijk schrijft. Ipv vanuit je eigen levensvisie (of kokervisie in jouw geval) meteen met je oordeel klaar te staan.

	Zorg schreef op 09-04-2009 18:44
	Harry Mulisch merkte ooit op dat je tussen geboren worden en doodgaan onsterfelijk bent. Mulish heeft Tijd goed begrepen.

	dickv schreef op 09-04-2009 18:49
	Mooi stuk Max. Mooie citaten: ‘Kordaatheid is goed! Jullie kunnen niet streng genoeg zijn. Jullie moeten niet al te vriendelijk zijn tegen die klootzakken van een patiënten!’ en Je moest juist simpel schrijven, niet ingewikkeld. Daar ging het om.

	Y. Kraan schreef op 09-04-2009 19:03
	Wat mooi Max, Tevens maak je duidelijk dat mensen die z.n. "in coma" zijn, alles perfect horen en verstaan! Het is heel goed dat je dit aangeeft aan de verplegenden, zodat de blunder van de verpleegster die hem beledigde, nooit meer mag voorkomen. Dankjewel voor dit verhaal!

Bert24 schreef op 09-04-2009 19:27

Meneer Pam is bang erg bang, maar hij onderstreept dit niet, omdat hij bang is.

Afgelopen zondag in buitenhof gaf hij nog eens duidelijk aan dat de hel niet bestaat waarom noemde hij dit, juist, omdat hij bang is dat de hel wel bestsst.

Ik heb werkelijk medelijden met deze man.

Waarom?

Omdat deze man werkelijk bang is voor de dood
En dat klopt ook dat hij bang is want de toekomst zal hem leren dat hij ongelijk heeft en die toekomst komt na de dood.

	Jan Tump schreef op 09-04-2009 20:05
	Max Pam schrijft gewoon eerlijk over zijn ziekte, en die van zijn vriend. Hij is hersteld. Zijn vriend niet. Het leven is raadselachtig, niet eenduidig. Dat heeft Max Pam goed onder woorden gebracht. Daar is moed en eerlijkheid voor nodig. Ook om te erkennen, dat we tastend een weg zullen moeten vinden. Enige houvast vinden wij in onze moed en eerlijkheid.

	Wiebe schreef op 09-04-2009 20:22
	Natuurlijk is hij bang, maar dat gaat-ie ons niet aan de neus hangen. Max Pam is een wijs en moedig man, en schrijft ook nog eens stijlvolle, laconieke stukjes. Heerlijk.

	Hans van Dijk schreef op 09-04-2009 20:49
	Zoals Pam dit beschrijft lijkt er bij Mertens sprake te zijn geweest van cynisme. Pam laat in het midden of hij dit cynisme begrepen heeft. Hm. Ja. Tsjonge. Vreemd, zeer vreemd stukje, maar dat is Mertens niet aan te wrijven. Hij ruste in vrede (of zoiets).

	pedro schreef op 09-04-2009 21:04
	Meedogenloze tucht! En zo is het maar net. Mooi stuk, Max Pam - en Anthony Mertens, rust in vrede.

	Aard schreef op 09-04-2009 21:12
	Max Pam (en/of dhr. Mertens) heeft er duidelijk een en ander bij gefantaseerd om het spannend te maken, maar vooruit, daar kan ik mee leven.

H. Bakker schreef op 09-04-2009 22:54

Bert24 schreef op 09-04-2009 18:30
Zijn oordeel over dood is een van onbegrip en hij is bang, erg bang voor de dood.
Meneer Pam is bang erg bang, maar hij onderstreept dit niet, omdat hij bang is
Omdat deze man werkelijk bang is voor de dood

Zelfs bij zo'n mooi,aangrijpend verhaal als dit zijn er mensen die komen zeggen dat iemand bang is, last heeft van angst.
Overal worden sinds enige tijd opvallend vaak mensen voor bang uitgemaakt. Bang en angstig. Haat zaaien en angst oogsten. Het is allemaal angst.
En een angstlijer hoef je niet serieus te nemen, zo'n aandoening diskwalificeert op staande voet, want als je bang bent kun je niet objectief zijn, toch?
Angstlijders zijn de melaatsen van deze tijd, die moet je isoleren.

	Irene schreef op 09-04-2009 23:22
	Max Pam is niet bang voor de dood. of misschien ook wel maar dat weet ik niet. In dit stukje bewijst hij wel bang te zijn voor het leven, in casu zichzelf, voor zijn bewondering voor Mertens.

	Mostafa Mouktafi schreef op 10-04-2009 05:24
	Max is het slachtover geworden van zijn eigen gecreeerd angst, waar hij vaak over schrijft en in gelooft. Max!! het leven is veel mooiere dan de angst die u kiest. zonde.

Bert24 schreef op 10-04-2009 11:54

De wereld, meneer Pam, hoeft geen angst te hebben voor de dood, de dood van elk mense is bepaald en de toekomst na die dood ook.
Waarom zeg ik dit, omdat het bestaan van een groter "interlekt" dan wat wij op aarde kennen nu eenmaal bestaat.

Het mooie hiervan is dat de atheist op zoek is naar dat "interlekt" terwijl er een boek op deze aarde ligt waar dat allemaal keurig netjes instaat.
Daarom volg ik die mensen die zoekende zijn en in hun zoektocht, naarmate zij ouder worden, dingen gaan zeggen en schrijven die hun angst weergeeft.
Max Pam is een van hun.

	mariamiddelburg schreef op 10-04-2009 13:18
	Een prachtig stuk.

	sjaak schreef op 10-04-2009 17:43
	Bert24schreef.. Het mooie hiervan is dat de atheist op zoek is naar dat "interlekt" terwijl er een boek op deze aarde ligt waar dat allemaal keurig netjes instaat. . Ben jij soms zo'n toonbeeld van eruditie, wijsheid en menslievendheid geworden dankzij het lezen van dat boek?

	tralalameisje schreef op 10-04-2009 18:18
	Ik ken streng gelovigen, zonder uitzondering lopen ze de dokter plat voor routine- onderzoekjes. Gelovigen zijn als de dood voor de dood.

Bert24 schreef op 10-04-2009 22:34

Veel van de forum leden hebben hetzelfde probleem als meneer Pam, vast houden aan het aardse bestaan waar geen toekomst in schuilt.
Met andere woorden na de dood is het voorbij, afgelopen.

Jammer maar al deze mensen zullen tot de ontdekking komen dat zij zich hebben vergist, maar dan is het te laat, en zal de hel, tot hun grote schrik, deel van hun leven worden.

Een hel die volgens meneer Pam niet bestaat, vandaar ook dat ik beweer dat meneer Pam bang is, angst heeft, voor de periode na de dood, hij twijfelt.
Die angst heb ik niet omdat ik weet dat die periode zal aanbreken.

Meneer Pam ik wil u een advies geven, en niet alleen u maar ook meneer Bril en meer van uw collega's die twijfelen, lees eens de Bijbel man word je wijs en verstandig van.

	Henny schreef op 11-04-2009 08:12
	Pas in confrontatie met de ander zien we onszelf. Dat is hier op meerdere vlakken mooi weergegeven. Prachtig overigens dat kut.... wat zal die man zich kut gevoeld hebben.

	tralalameisje schreef op 11-04-2009 10:17
	Bert24 Dreigen met God's martelkamer, je hebt overduidelijk geen snars van je eigen geloof begrepen.

	W.J. v/d Straat schreef op 11-04-2009 11:48
	'Komt een patiënt bij de dokter. Vraagt de dokter: "Wat scheelt eraan, klootzak?" Zegt die patiënt "U bent zélf een klootzak!" zo eindigt het consult waarbij zij elkaar de hand schudden. ...en dat is de moraal van het verhaal....

	aloys kohlberg schreef op 11-04-2009 12:00
	Een goed menselijk stuk in al zijn facetten.

Jan-Peter van Elk schreef op 11-04-2009 17:01

Belachelijk stuk.

Max Pam leeft schijnbaar met frusteraties die hij bij nader zelf onderzoek best wel kan ontdekken.

Maar tot die tijd, zoekt hij antwoorden (God genadig- God ongenadig) in hoeken waar die niet te vinden zijn.

Gut, mensen gaan dood? Ziek? Waarom? Hoezo?
Geeft hij antwoord op deze vragen? Nee.

En zo, op latere leeftijd gekonfronteerd en geschokt met "dood" en ziektes gaat hij nog steeds "vrolijk flierefluitend" verder.

Jan-Peter van Elk schreef op 11-04-2009 17:17

Aansluitend:

Het meest verschrikkelijke zijn atheisten die op hun sterfbed op dat laatste moment twijfels krijgen wat er dan, op dat moment, staat te gebeuren. Want ze realiseren zich dan ook dat het dan te laat kan zijn voor hen.

Die antwoorden op vragen die Max Pam, en anderen hebben, over het leven over de dood over de "genadigheid" van God waar hij het over heeft (en die inderdaad te krijgen is als je je tot Hem keert) staan in die "verguisde" Bijbel.

	tralalameisje schreef op 11-04-2009 17:23
	Jan-Peter het ergste wat iemand kan overkomen is dat er psycho-parasieten als jij en Bartje 24 aan hun sterfbed staan te zuigen. Griezel.

	tralalameisje schreef op 11-04-2009 17:28
	"het" sterfbed dat is, het sterfbed van zwarte kousen is hun probleem

Jan-Peter van Elk schreef op 11-04-2009 18:55

Tralalameisje:

Tralalameisje wil midden in druk verkeer en geblindoekt de straat over steken.

Iemand ziet dat en zegt: "Voorzichtig Tralalameisje, er dreigt gevaar"

Tralalameisje antwoord: "Jij griezel van de zwarte kousen, jij parasiet!"

En al zingende met "tralala, er is niks aan de hand, hoera tralala" steekt zij de weg over, wordt aangereden en breekt haar nek.

En Tralalameisje denkt dan, als het te laat is, "Gut, had ik maar geluisterd....hij wilde me gewoon helpen en mij alleen maar waarschuwen".

	Henny schreef op 11-04-2009 20:41
	W.J. v/d Straat schreef op 11-04-2009 11:48 Precies dat zei ik.

Bert24 schreef op 12-04-2009 08:30

Het is vandaag Paas zondag.

De Heer is waarlijk opgestaan ook voor de mensen die Hem veroordelen en verstoten.

Het "Hemelse interlect" dat vele malen groter is dan het zogenaamde "aarde interlect" heeft overwonnen en zal Zijn overwinning een dag voor allemaal zichtbaar worden.

Hou maar op in deze universum naar ander interlect te zoeken.
Dit grote interlect is reeds 2000 jaar terug gevonden en is duidelijk geopenbaard in de Bijbel, aanvaar dit en u bent gered, de rest is waanzin.

	tralalameisje schreef op 12-04-2009 10:52
	Jan-Peter van Elk 11-04-2009 18:55/bert24 Mijn nek breken en daarna de hel, alles beter dan de eeuwigheid met jullie.

Jan-Peter van Elk schreef op 12-04-2009 17:07

Tralalameisje:

Zoals Jezus zei toen Hij aan het kruis hing voor jou:
"Vergeef hen Vader, ze weten niet wat ze doen"

Vraag je af, wat heeft Jezus ooit gezegd...of gedaan.. wat je zo -tegen- Hem maakt?
Onderzoek dat eerlijk in je eigen hart. Waar komt het op neer?

God is goed.
De hel is niet God's "martel kamer" zoals jij eerder stelde, maar van, en voor - de duivel bestemd en voor zijn gevallen engelen (demonen), die zich tegen God keerden in het begin.
En helaas voor degenen die, door zich moedwillig en met -Eigen Keuze- (God heeft geen robotten gemaakt, maar mensen met het privilege van eigen keuze) ook tegen God keerden. En zo voor de duivel en zijn hel kiezen. God wil at niet.

De keuze is aan jou en aan elke mens, vrijwillig.

Maak daarom niet die verkeerde keuze vanwege menselijke ego, koppigheid of rebellie tegen wat je denkt het "gezag" is.

Vergeet menselijke religies, vergeet de regels en de regulaties om God op de een of andere manier te bereiken. Hij heefdt jou bereikt.
En zie de vrijheid die er bestaat in wat Hij, Jezus, voor jou deed en toen zei: "Volg mij".

	tralalameisje schreef op 12-04-2009 18:03
	Jan-Peter vooruit dan. Volgende keer niet meer zo brutaal tegen tralala doen anders zal je de eeuwigheid met mij doorbrengen en ik verzeker je, dat is geen pretje...

	Jan-Peter van Elk schreef op 12-04-2009 18:32
	Tralala: Brutaal? Ik heb al voor je gebeden en Hij zal zich beslist openbaren aan je. En jawel, je kunt daarna "in pret", zoals je zegt, de eeuwigheid door brengen, in Zijn Rijk. En niet in de hel, waar je niet thuis hoort.

Jan Onder schreef op 13-04-2009 01:40

Waarom wordt van een ernstig probleem: een hersenbloeding, revalidatie, zover mogelijk, een godsdienstprobleem gemaakt. Het is altijd hetzelfde, vroeger ook zonder het internet en berichtgeving. Er zijn altijd anderen die willen afrekenen met de patiënt en zijn woordvoerders. Want compassie en medeleven zijn aan de Othordokse Christenen niet besteed. En bezoeken aan een verpleeghuis ook niet. Één keer komen zij op bezoek om de patiënt te vertellen, dat het zijn eigen schuld is, omdat de patiënt in zonde leefde. 10 jaar ervaring heb ik met de bijbelfreaks. De bijbel kunnen ze citeren, maar medemenselijkheid is in kringen van zwarte kousen kerkers een onbekend woord!

Jan-Peter van Elk schreef op 13-04-2009 15:32

Jan Onder:

Ik geloof dat je dat dus allemaal verzonnen hebt.

Bijv. "Om ze te vertellen dat het hun eigen schuld is....."?!
Wat, heb jhe dat inderdaad letterlijk zo iemand horen zeggen? Was eerlijk! Niet dus Verzonnen, dta heb je volkomen uit de lucht gegrepen.

En: "1 keer komen ze op bezoek".
Oh ja, je staat vast de hele dag in de deur van het ziekenhuis en telt op hoeveel "Orthodoks Christenen" er binnen lopen, niet?

Jan helaas, dat soort verzinsels komt zuiver uit ongefundeeerde vooringenomen posities die ik al 30 jaar zie bij atheisen.
Zonder feiten, alleen boordevol voor-oordelen over wat men denkt de definitie is van Christelijke gelovigen.

Zie bijvoorbeeld je eigen opmerking over "zwarte kousen". Vooroordelen hebben is zo makkelijk leven, niet? Maakt alles zo eenvoudig.

Dit artikel gaat over de mortaliteit, de limitaties van het leven, over leven en dood, over de "genade en ongenade van God" spark dit artikel.

Maar als iemand uit de "gelovige hoek" reageerd daarop, en op het begrip 'God' dat naar voren komt, dan is dat "haatvol", nietwaar?

Ter sprake brengen dat er -hoop- is in een ander leven, hierna en na dit aardse leven, dan is dat "geen compassie" hebben?

Hoeveel compassie liet Jezus niet zien? Hij liet de blinden zien, de manken lopen. De doden opstaan. Maar hij was van de zwarte kousen club, niet?

Net werd Pasen gevierd. Dat wil zeggen de wederopstanding van Jezus.
Zoals er straks ook een wederopstanding is voor iedereen. Dat is hoop hebben. Dat is hoop brengen voor degenene die dat goeie nieuws willen horen.

Jan, laat die haatvolle vooroordelen thuis svp.

	Yediddi schreef op 13-04-2009 23:11
	Max Pam, goed stuk, bedankt! Ik hoop dat alle verpleegkundigen er goed nota van genomen hebben.

Jan Tump schreef op 14-04-2009 16:11

Ook met deze vreselijke handicap leef je niet tevergeefs, zoals Mertens bewees. De laatste jaren van Mertens waren zinvol. Het bracht hem in ieder geval een onverwachts geluk, dat hij eerder zelf niet voor mogelijk had kunnen houden. Dat klinkt wreed en makkelijk, en met de meeste schroom schrijf ik dat ook, maar toch was het wel zo.

In onze maatschappij, waarin je moet meedraaien volgens de gladde normen van de wegwerpcultuur, begin je te beseffen wat werkelijk van belang is als jezelf dreigt te worden weggeworpen. Iedereen heeft het meegemaakt, of zal het meemaken. Aan het ideaalbeeld van de Barbiepop kan je dan niet meer voldoen, maar wel aan wat uiteindelijk echt is, en wat er werkelijk toedoet.
Voor de een ben je belangrijk voor God, en wordt je behouden in Zijn hand, voor de ander ben je belangrijk en wordt je behouden voor iets onbenoembaars, noem het menselijke waardigheid. In wezen maakt het niets uit. De waardigheid van de mens en de waardigheid van God sluiten elkaar niet uit.
De alledaagse blaat-, bler- en blufcultuur biedt ons alle ruimte om te vluchten voor deze laatste waar(dig)heid. Maar soms wordt je op hardhandige met je neus gedrukt op deze onontkoombare allaatste waar(dig)heid.
En moge het je dan leren te ervaren als een onverwachte zegen.