de Volkskrant

Quotum kan glazen plafond doorbreken

de Volkskrant, 06-04-2008 23:32

 

Tot ieders verrassing is Noorwegen er redelijk soepel in geslaagd  het aantal vrouwen aan de top van het bedrijfsleven in enkele jaren tijd op te krikken tot 40 procent. Het Scandinavische land heeft via wetgeving weten af te dwingen dat organisaties verplicht zijn in hun raden van commissarissen meer vrouwen te benoemen. Gezien de boetes die er uitgedeeld zouden worden als de 40 procent  per 1 januari 2008 niet gehaald zou zijn, is het wellicht niet verwonderlijk dat aan de eisen is voldaan. Wel verbazingwekkend is dat van de vermeende nadelen van een quotasysteem – zoals incapabele vrouwen op  hoge posities – vooralsnog weinig is gebleken.

In Nederland is tot dusverre steeds afgezien van wettelijke maatregelen.  Opeenvolgende regeringen  kozen liever voor de zachte hand van stimulerende maatregelen. Het is aan de bedrijven en  vrouwen zelf  het glazen plafond te doorbreken. Door de vaak afwachtende houding van vrouwen en de weinig stimulerende aanpak van werkgevers,  is van een opmars van vrouwen naar  de top  nauwelijks sprake.

In december 2007 heeft een commissie onder leiding van Jean Frijns voorstellen  gelanceerd die voortborduren op deze vrijblijvende aanpak. De commissie adviseert bedrijven hun diversiteitsbeleid duidelijker te formuleren, maar blijft verre van een  quotum. Van deze aanpak valt weinig te verwachten. Eerdere ervaringen met de code-Tabaksblat wijzen uit dat bedrijven zich weinig inspannen doelen te halen die hen niet zinnen.

 Voorzitter Agnes Jongerius van de vakcentrale FNV wil breken met deze vrijblijvendheid. Ze pleitte vorige week in de Volkskrant voor het kopiëren van het Noorse systeem. Alleen met een breekijzer is het aantal vrouwen aan de top te vergroten.

Aan een quotasysteem zitten enkele bekende nadelen. Positieve discriminatie kan tot gevolg hebben dat  niet altijd de beste kandidaat wordt  benoemd.

Alleen met een breekijzer is het aantal vrouwen aan de top te vergroten
Het gevaar ligt op de loer dat de vrouw aan de top dan als ‘excuustruus’ wordt weggezet. Om die reden is ook in de vrouwenbeweging het quotasysteem niet onomstreden.

Verder zal opnieuw  de vraag rijzen  of voor andere groepen en beroepen ook een vorm van quotering moet gaan gelden. Met een soortgelijke regeling voor gehandicapten zijn in het verleden slechte ervaringen opgedaan.  Mede om die reden is afgezien van een quotum voor allochtonen. 

Handhaving lijkt bij het voorstel van Jongerius  niet het grootste probleem, zoals blijkt uit  de positieve ervaringen in Noorwegen. Met een eenvoudige regeling voor een beperkte groep topposities weten de Noren  het glazen plafond te doorbreken, terwijl de nadelen meevallen.

Voor  Nederland is er genoeg aanleiding ook te experimenteren met een soortgelijke quotering. Daarbij is het verstandig te beginnen met een tijdelijke maatregel voor grotere bedrijven. Een quotering  moet een middel blijven en geen doel op zich worden. Mocht blijken dat ondernemingen er over enkele jaren  in slagen  het gewenste aantal vrouwen  – bijvoorbeeld   40 procent –   te benoemen,  dan kan de regeling  weer worden afgeschaft. 

8 reacties
Sorteer reacties:

Op tijd Op waardering

Toon alleen reacties met waardering

Geen Gemiddeld Hoog

Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
ron rozen schreef op 07-04-2008 09:09 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Een strijd tussen de have's and have more's.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
A. Stuijt schreef op 07-04-2008 09:24 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Het is de vraag of vrouwen "de top" wel zo leuk moeten vinden.
Voor mannen is "de top" ook niet leuk. Op wat afstand bezien
heb je meestal medelijden met die mensen die dat "werk" doen:
tijd om hun geld uit te geven hebben ze pas kort voor de hartstilstand.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
An van den burg schreef op 07-04-2008 10:40 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Agnes beeldt vrouwen af als doetjes. Laat vrouwen hun eigen levenspad kiezen! Agnes zelf heeft eens in een interview gezegd dat zij nooit naar kinderen heeft verlangd, en haar werk leuker vindt. We zouden haar eens moeten horen als zij drie kindren had, zoals zoveel vaders en moeders. Hetelfde met Ciska Dresselhuis. Ook kinderloos. Werk gaat voor! Zo is dat, werk gaat voor, ook het werk thuis, met de kinderen.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
Rob Steinbuch schreef op 07-04-2008 12:38 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Je zou een quotering kunnen invoeren, waarbij de onderneming moet aantonen dat geen
geschikte vrouwelijk kandidaat kan worden gevonden.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
SJH Mengels schreef op 07-04-2008 14:03 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Er is geen modern land ter wereld waar zo weinig vrouwen buitenshuis werken (en als ze werken, dan meestal part-time). Nederlandse vrouwen zien zichzelf nog steed in de 1e plaats als moeder en verzorger, en dan pas als werknemer.

Bedrijven moeten mensen aannemen op hun kwalifikaties en persoonlijkheid, de rest is irrelevant.
Dat er momenteel te weinig vrouwen aan de top zijn, is dat in de leeftijdscatagorie van bestuurders (meestal 45+ers)er gewoon weinig vrouwen met de juiste kwalifikaties en ambities te vinden zijn.
Dit, omdat bij deze leeftijdscatagorie (geboren in de jaren 50 en begin jaren 60) het percentage vrouwen met een hogere of universiteire opleiding bijzonder laag is, en als ze er wel waren, ze weinig ambitie hadden om zich op te werken naar de top.
Om bedrijven te dwingen mensen aan te nemen deze kwaliteiten niet bezitten en eigenlijk ook geen ambities voor die funkties hebben (vrouwen dat WEL hebben, staan al aan de top, of hebben een eigen zaak) is absurd en betuttelend.
Bovendien, waarom zouden vrouwen zich moeten schikken naar de bestaande mannencultuur, om een topbaan te krijgen.
Alsof het hebben van een topbaan in een mannenbolwerk, het topunt van vrouwelijk kunnen is.
Vrouwen doen er goed aan om zelf bedrijven op te zetten en een concurentie positie in te nemen (pers slot van rekening nemen ze met gemiddeld 20% minder salaris genoegen blijkt uit statistieken.) en een bedrijfsituatie te creëren waarin ze het best tot uiting komen.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
Paul Kirchhoff schreef op 07-04-2008 19:39 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
Geen goed idee omdat het voorbij gaat aan de oorzaak waarom er minder vrouwen in de top van bedrijven zitten.
Succesvolle vrouwen hebben moeten kiezen en bij die keuze valt het krijgen van kinderen snel af. Dat geldt evenzeer voor mannen die voor een carriere kiezen.
Die hebben een partner die voor het gezin zorgt.

Mannen van ambitieuze vrouwen vervullen vaak de rol van thuisman. Daar is niets mis mee.

Als beide partners barsten van de ambitie is het krijgen van kinderen en voldoende tijd voor vrijmaken voor die kinderen een onmogelijkheid.
Daar kunnen alle creches en naschoolse opvang niets aan veranderen.

De gevolgen van positieve discriminatie zijn bekend.
Bij politie korpsen is veel moeite gedaan allochtonen te interesseren voor een baan bij de politie.
Uiteindelijk is die actie geeindigd in een ravage omdat er werd gerommeld met de toelatingseisen om de gewenste aantallen allochtonen maar binnen te halen.

Een onzalig plan waarmee Agnes Jongerius vrouwen geen dienst bewijst.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
Paul Kirchhoff schreef op 07-04-2008 19:41 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
@ SJH Mengels,

Uw bewering is onjuist. De arbeidsparticipatie van vrouwen in Nederland is inmiddels hoger dan in andere Europese landen zoals Belgie en Duitsland.
 
Deze reactie is okDeze reactie is niet ok
Marieke Bax schreef op 08-04-2008 16:43 Waarschuw de redactie
Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker
De arbeidsparticipatie mag dan hoog zijn, het aantal vrouwen in topfuncties is schrikbarend laag. Uit recent onderzoek van de Erasmus Universiteit (Female Board Index) blijkt dat 122 Nederlandse beursondernemingen een gemiddelde van 5% vrouwen in de RvB en RvC hebben zitten. Nogal weinig als je bedenkt dat 51% van de instromende werknemers in het bedrijfsleven vrouw is. En zonde, gezien de toenemende vergrijzing en de krapte op de arbeidsmarkt én gezien de noodzaak om ons op innovatief vlak te onderscheiden.

Ik ben het dus roerend met Agnes Jongerius eens als ze zegt dat er wat moet gebeuren. Maar dan graag op basis van vrijwilligheid en niet via een quotum. Daarin schuilt het gevaar dat vrouwen als ‘excuustruus’ worden gezien. Ze worden beoordeeld op hun ‘vrouw-zijn’ en niet op hun merites. Dat gaat ten koste van de kwaliteit van het werk en van de motivatie van zowel mannen als vrouwen.

Liever zie ik een vrijwillige betrokkenheid van werkgevers. Om die reden ben ik samen met Sybilla Dekker en vele andere vrouwen en mannen uit het bedrijfsleven en de politiek bezig met de ontwikkeling van een Charter Talent naar de Top. Werkgevers kunnen dit Charter ondertekenen en verbinden zich daarmee vrijwillig – maar niet vrijblijvend – aan harde doelstellingen voor het verkrijgen van meer vrouwen aan de top van hun organisatie. Als zij zich eenmaal gecommitteerd hebben, krijgen ze een rapportageverplichting. Via ‘naming & praising’ verkrijgen ze positieve dan wel negatieve aandacht. Dat stimuleert, want geen organisatie wil bekendstaan als de organisatie met de minste vrouwen in het management.

Vrijwillig commitment betekent draagvlak bij de werkgevers en dus de mannen die nu aan het roer staan. Een belangrijke voorwaarde die een gedwongen quotum niet biedt.

Terecht wordt in voorgaande reacties opgemerkt dat het probleem ook op andere vlakken ligt. Iedereen moet vrij zijn om zijn of haar eigen beslissingen te nemen ten aanzien van de combinatie werk en zorg. Als je graag meer fulltime wilt werken, moet dit mogelijk zijn. Op dit moment is de situatie in Nederland wat dat betreft niet optimaal. Daarom werken wij ook aan voorstellen op fiscaal vlak, bijvoorbeeld om kinderopvang thuis toegankelijker te maken en om de vaak wat negatieve beeldvorming ten aanzien van een werkende moeder aan te pakken. Op 28 mei presenteren wij het Charter in aanwezigheid van leden van het kabinet en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Als je meer wilt weten, kun je eens kijken op de website van TopBrainstorm.

Marieke Bax
TopBrainstorm
 
inloggen
Inloggen is noodzakelijk om te kunnen reageren op deze site.
Volg commentaren op dit artikel: RSS Google  Netvibes

 

Columnisten op deze site

Jan MulderDe Haagse redactieGastauteurPieter HilhorstJos Collignonde Volkskrantthomasvonderdunk_50Nazmiye OralMaarten KeulemansPaul Brill72dpikluv_50sommer_50_01logosciencepalooza_50_01Nausicaa MarbeDominee GremdaatMax PamMarcel van DamArie Elshoutjeanpierre_geelen_50Evelien TonkensFerry Haanharoon_201746d_50Jeroen RiemeijerKader AbdolahBert WagendorpRenée BraamsAleid TruijensDaniël SamkaldenHans Wansinkcasparjansenportretkopie_50_01

 

 

Volg vk.nl/opinie op Twitter

twitter_300

 

Alle RSS-feeds

Hier leest u meer over het gebruik van RSS.
Opinie RSS Google Netvibes
Commentaren RSS Google Netvibes
Brieven RSS Google Netvibes
Reacties RSS Google Netvibes