Vorig jaar beloofde ik dat ik erop zou letten: welke wetenschappelijke uitglijers maakten de media zoal dit jaar? Want ook journalisten kunnen zich flink verslikken in die verraderlijke wetenschap.
Neem de NOS, een omroep die zichzelf toch graag serieus neemt. Toch stelde de NOS in februari vast dat mensen uit ‘dna-cellen’ bestaan, en de omroep herkauwde keer op keer zonder voorbehoud de onheilstijding van oud-minister Veerman dat de zeespiegel deze eeuw 130 centimeter stijgt (de meeste onderzoekers komen niet verder dan 59).
En toen een café onlangs een draaideur in gebruik nam die per passant genoeg stroom zou opwekken om een kop koffie te zetten? Alweer ging er op de vierhonderd man tellende NOS-redactie geen enkel alarmbelletje af. Om met zo’n deur koffie te kunnen maken, moet je hem 2.800 keer rondduwen.
Bètablindheid is een kwaal die meer redacties treft. Toen er in september vanuit een Shellfabriek een stofwolk uitwaaierde, tekenden haast alle kranten op dat het ging om ‘een stof genaamd catalyst’. Inderdaad: dat is geen verbinding, maar Engels voor het woord ‘katalysator’. Ook meenden velen (ook deze krant vergiste zich) dat men in China het huidpigment melanine in de melk had gestopt, in plaats van het gif melamine.
En het AD meldde dat de Nobelprijs voor de geneeskunde was toegekend vanwege de ontdekking van een ‘virus dat immuunstoornissen veroorzaakt bij mensen’. Had de krant de mondvol ‘human immunodeficiency virus’ afgekort in plaats van letterlijk vertaald, dan had men ontdekt dat het gewoon ging om het aids-virus hiv.
RTL vermoedde dat er in de nieuwe deeltjesversneller LHC nieuwe elementen werden gemaakt; Nu.nl kwam met de onthulling dat ‘hersenloze schelpdieren toch kunnen nadenken’.
Maar de vrolijkste uitglijer maakte De Telegraaf. ‘Kangoeroe genetisch gelijk aan de mens’, kopte de wakkerste krant van Nederland. Verhip, u bent een kangoeroe! De krant vervolgde: ‘Kangoeroes vertellen veel over hoe de mens er 150 miljoen jaar geleden uitzag.’ Knap van die kangoeroe: de moderne mens bestaat pas 200 duizend jaar.
Zo zie je. Een journalist kun je van alles wijsmaken. Als het maar wetenschappelijk klinkt.
Gerelateerde artikelen:
Tja, inteelt hèHet gaat fantastisch met de Nederlandse boom
Stalen spiezen op de motorkap
Zonder Islam geen moderne wetenschap
Laten we weer beginnen met xenotransplantatie
We reizen te veel
Wat zou Ratko Mladic eigenlijk uitspoken?
Snellere computers, slechtere software
Andere artikelen uit de categorie Wetenschap:
Dokter, betaal ik nu ook meer premie?Ouderdom is zó 2009
Ik ben geen wetenschapper, ik ben een nummer
Eenzaam maakt creatief
Darwin is dood, Lang leve Lamarck!
Hype in 2009, hoop voor 2010
Ab!
Amsterdam, al 25 jaar hiv-positief
30 reacties
Sorteer reacties:
![]() | Tsja, en dat zijn dan die "moeilijke" beta wetenschappen. Beste Maarten, wat denk je dat er gebeurt als het gaat om een oorlog? |
![]() | Het is mijn ervaring dat als ik een artikel lees over een onderwerp waar ik een beetje verstand van heb, er fouten in staan. Wat met onderwerpen waar ik geen verstand van heb? |
![]() | En zo is er ook een krant, waarvan de chef wetenschap nog steeds denkt dat de veranderingen van het klimaat niet gewoon een natuurlijk proces zijn, dat al miljarden jaren gewoon zijn eigen gang gaat, maar door de mens worden veroorzaakt. Een hint: de naam van de krant begint met een v. Nog een hint: de laatste letter is een t. Een laatste hint: de letters daar tussen in zijn olkskran. |
![]() | Of iets wetenschappelijk verantwoord is, maakt toch al jaren niets meer uit. Het gaat erom, dat je moet scoren. En als niemand je bij je wetenschappelijke leugens kan controleren, des te beter. Want elk foutje, dat openbaar wordt gemaakt, drukt de winstmarge. De slaafsheid aan het huidige managersmodel, waarin de waarheid van de inhoud ondergeschikt wordt gemaakt aan de winstmarge, is per definitie oninteger, en moedwillig corrupt. Het scoren ten dienste van de winstmarge moet per definitie wel gebruik maken van de onwetendheid van de mensen, een onwetendheid die vaak kunstmatig in stand wordt gehouden. Integerheid bij goedwillende mensen is tegenwoordig zo verdacht, dat deze mensen worden weggewerkt. Niet alleen de klokkenluiders, maar gewone fatsoenlijke mensen, zoals u en ik, die er het beste van willen maken. In het onderwijs heb ik dat moeten ervaren. Maar wie loopt tegenwoordig niet met deze verhalen rond? De verschuiving van het wetenschappelijke waarheidsmodel naar het managersmodel, dat wel met de waarheid moet sjoemelen om maar op korte termijn winst te behalen, heeft de door Keulemans wetenschappelijke blindheid in de media veroorzaakt. Tot schrale troost van Keulemans kan je wel zeggen, dat dit verschijnsel zich niet alleen bij de media afspeelt, maar tegenwoordig bijna overal in de maatschappij. En helaas, ook in het onderwijs. Juist in het onderwijs zou het zich nooit mogen afspelen, omdat daar de zuiverende werking van de maatschappij moet beginnen. |
GermenRoding schreef op 27-12-2008 10:39
| |
![]() | Bètablindheid is inderdaad een hardnekkig probleem. Vandaar dat er stompzinnige ideeën als koolstofdioxide-sequestratie doorheen worden geramd. Politici hebben een natuurlijke antipathie tegen betavaken. Natuurwetten kan je niet omlullen, omkopen, voorliegen of er compromissen mee sluiten. |
![]() | @Jan Tump Inderdaad: ook in het onderwijs. Daar zijn de idioten aan de macht die menen dat kennis een halfwaardetijd van 3 jaar heeft, die menen dat kennis subjectief is en sociaal constructivistisch geconstrueerd moet worden, die menen dat het gaat om googelen en presenteren. Nog een paar jaar en er zijn helemaal geen mensen meer die de fouten in de krant zullen opmerken. laat staan verbeteren. Nog een paar jaar en we hebben democratisch sociaal geconstrueerd dat pi inmiddels 3 is geworden. Dan begrijpen de managers het tenminste nog: de 3 kunnen ze op een toetsenbord vinden, Pi niet. |
![]() | de witt, Gelukkig schrijven de meeste kranten over de opwarming van de aarde door menselijk toedoen. Maar er zitten wel vaak foutjes in. |
![]() | ".....hoe de mens er 150 miljoen jaar geleden uitzag.’ Knap van die kangoeroe: de moderne mens bestaat pas 200 duizend jaar." De mens is niet 200.000 jaar geleden uit het niets opgedoken, meneer Keulemans. Ook de mens gaat genetisch gezien 3,5 miljard jaar terug. Dat de wetenschap onze voorouders (want dat zijn het) verder dan 200.000 jaar terug niet meer als "mens" beschouwt is hun probleem en volkomen arbitrair. Verder even zeuren, aangezien het hier om correctheid gaat: "uitglijer" is erg lelijk en taalkundig onjuist. Het is "uitglijder" Misschien heeft u het als stijlvorm gebruikt. In dat geval is het hier erg lelijk. |
![]() | Met all respect voor uw hobby: u lijkt u me zelf geen wetenschapper. Ik weet niet of dit uw oogst is over heel 2008, maar het lijkt me dat een beetje kritisch zoeken in één zaterdageditie van de Volkskrant meer (wetenschappelijke) onjuistheden oplevert dan u in het hele jaar bij elkaar geschraapt hebt.? |
![]() | Geachte DGNeree. In 2008 heeft Maarten Keulemans ons in zijn column wekelijks verslag gedaan van wetenschappelijke "uitglijders" door de media en de wetenschap zelf. Dit stukje is slechts de kers op de taart. Uw neerbuigende toon "....u lijkt me zelf geen wetenschapper...." jegens Keulemans vanwege zijn door u veronderstelde magere oogst is dan ook volkomen ongepast. U roept maar wat en kletst uit uw nek. Ik zal mijn beschuldiging terugnemen wanneer u erin slaagt daadwerkelijk meer wetenschappelijke uitglijders te vinden in de Volkskrant van vandaag, dan de acht die Keulemans bespreekt in zijn artikel. Wedden dat u daarin niet slaagt? |
Jannetje de Waere schreef op 27-12-2008 20:54
| |
![]() | Juornalisten zijn luie donders. Die schrijven hoofdzakelijk dingen over van anderen. |
![]() | @DGNeree: dat de mens "genetisch gezien" 3,5 miljard jaar teruggaat is een onzinargument. Er mag dan een zekere willekeur zijn in het trekken van de grens wat je nu precies wel of niet mens noemt, maar 150 miljoen jaar geleden waren er beslist geen mensen, volgens welke definitie dan ook, laat staan 3,5 miljard jaar geleden. Dus praten over hoe de mens er 150 miljoen jaar geleden uitzag is volkomen onzin, net zo onzinnig als praten over hoe een valk er een miljard jaar geleden uitzag. Overigens is er niks mis met "uitglijer". In mijn Van Dale (13e druk) staat zelfs niet eens "uitglijder", maar wel "uitglijer". Of het mooi is, is een kwestie van smaak, maar het is beslist niet taalkundig onjuist. |
![]() | Jannetje, Iedereen neemt kennis over van anderen. Je kunt nu eenmaal niet op je eentje en zelfs met een grote redactie alle nieuws van wereld vergaren. Ook jij weet allerlei zaken, omdat anderen het voor jou hebben uitgezocht. Daar gaat het hier ook niet om. Het gaat om de fouten die bij het overnemen van kennis worden gemaakt. En dat doe jij ongetwijfeld ook. |
![]() | Zolang de meerderheid van de wetenschappers nog altijd in de leugen blijft geloven dat de mens van een soort aap afstamt ben ik van mening dat zelfs deze journalisten een stuk wijzer zijn dan de verkondigers van deze fabels. De hele schepping is een duidelijk bewijs van het bestaan van God. |
![]() | Goed artikel. Het is onbegrijpelijk voor beta-mensen dat bestuursprocessen zo uit de hand lopen. Technici beheren fabrieken en laten ingewikkelde chemische processen vrijwel storingsvrij verlopen. Bij dienstverlenende organisatie's (overheid, zorg,enz.)is het vaak een grote chaos en bureaucratie. Dat komt omdat alfa-mensen het moeten hebben van taal en ouwehoeren. De beste ouwehoerders en handigste jongens staan aan de top van een onderneming (bijvoorbeeld banken). Om een organisatie (politiek, overheid)goed te kunnen besturen heb je op zijn minst verstand nodig van beheerssystematieken. Een verwarmingsmonteur kan je daar alles over vertellen maar die jongens worden onder de tafel gepraat door de handige taal-jongens. |
GermenRoding schreef op 28-12-2008 12:38
| |
![]() | @J. Kostons Ik denk inderdaad dat als bètamensen in zouden worden geschakeld om organisaties op alfagebied te saneren, deze problemen snel zouden verdwijnen. Helaas zijn bèta's beter in presteren dan in zwetsen. Daarom zal een alfa-nitwit het altijd winnen van een capabele bèta. |
![]() | Tertullius schreef op 28-12-2008 09:04: [...] De hele schepping is een duidelijk bewijs van het bestaan van God. [...] Ja, ten minste als je niet in echte feiten gelooft. Journalisten die onwetenschappelijke onzin verkopen, zoals de scheppingsleer, zijn niet serieus te nemen. Mensen stammen inderdaad niet van apen af. (Dat is een broodje aap!) Mensen en apen vormen de orde van primaten met een parallelle ontwikkeling vanuit gelijke voorouders. |
![]() | Inderdaad Germen Roding, Als een capable beta blundert als manager wordt hem altijd verweten dat hij toch een beta is die niet kan communiceren. Terwijl een niet-capabele alfa doorgesluisd wordt naar een volgend project. Enige remedie : numerus fixus op fun opleidingen als psychologie, "management""wetenschappen", samengeraapte studie profielen enzovoort zoals culturele wetenschappen. Daarentegen een gratis beurs als een harde beta opleiding als Scheikunde, Natuurkunde of Wiskunde of Technologische variant daarvan succesvol wordt afgerond. Maar tevens herwaardering voor de klassieke talen, zoals Engels, Frans en vooral DUITS al was het maar dat het leeuwendeel van onze export naar Germania gaat. Kortom afschaffen van heel veel onzin studies en herwaardering voro de klassieke vakken als basis. Zoals zovelen het zeggen, na een beta opleiding kun je makkelijk in de avonduren wel rechten, communicatie of management leren, andersom zie ik dat niemand doen. |
GermenRoding schreef op 28-12-2008 15:22
| |
![]() | @S. Ismail Potverdrie, we zijn het roerend eens. Inderdaad, een beetje capabele beta beunt een alfastudie er in zijn vrije tijd zo bij, weet ik van ex-studiegenoten. Effectiever dan een numerus fixus is overigens denk ik studenten het collegegeld laten lenen. Overigens, zolang alfa's beslissen over wie er aangenomen wordt zal de werkgelegenheid wel gegarandeerd blijven vrees ik. Denk aan het uitdijen van de bureaucratie in de gezondheidszorg, want hoe meer ondergeschikten hoe sneller de directeur carrière maakt (Wet van Parkinson, helaas ligt dat boek niet meer in de bibliotheek). |
DGNeree schreef op 28-12-2008 15:46
| |
![]() | @Robert Mekenkamp: Mijn excuses, u heeft waarschijnlijk gelijk, zo lang volg ik de columns hier nog niet. Wim2 "Dus praten over hoe de mens er 150 miljoen jaar geleden uitzag is volkomen onzin, net zo onzinnig als praten over hoe een valk er een miljard jaar geleden uitzag." Waarom is dat onzin? Daar houdt de evolutieleer zich toch juist mee bezig? Daar gaat het juist om: hoe levende wezens er 150 miljoen jaar geleden uitzagen en genetisch in elkaar zaten. |
![]() | @DGNeree: Elk mens is wel een levend wezen, maar niet elk levend wezen is een mens. Er waren 150 miljoen jaar geleden al heel wat levende wezens, maar nog lang geen mensen. Dat wij van een van die soorten afstammen betekent nog niet dat die soort al een mens was. |
![]() | Vergissen is menselijk. Spijkers of laag water zoeken is Nederlands. |
![]() | Wetenschapsjournalistiek is een vak apart, want soms vrij lastig toegankelijke materie moet helder en begrijpelijk voor "een breed publiek" duidelijk worden gemaakt, terwijl dat brede publiek vaak de basis ontbeert om die overgedragen kennis op inhoud te kunnen interpreteren. En niet zelden snijden wetenschapsjournalisten grote bochten veel te scherp af door zogenaamd "wetenschappelijke doorbraken" of "resultaten van wetenschappelijk onderzoek" niet behoorlijk inhoudelijk, methodologisch en/of logisch te verifiëren. Boeken zoals "Zoete koek & speculatie" en "Een gezonde geest" van Hans van Maanen geven prachtige voorbeelden van journalistieke uitglijers "aan de rafelranden van de wetenschap". Of zoals mijn oude wiskundeleraar het vroeger wel omschreef als: "grote stappen, snel thuis". |
![]() | Sinds de film 'Alien' (1979), met Sigourney Weaver in de hoofdrol, geldt de 3e wet van Krol: "Naarmate techniek en technische kennis een grotere rol spelen in een televisieserie of film, neemt de kans toe dat de betreffende film of serie actief verbeeldt dat mannen en vrouwen over een gelijke aanleg voor techniek en bètawetenschap beschikken." En die regel gaat op van 'Bob de Bouwer' tot CSI. |
![]() | @j.kostons @germen.roding Gaan we polariseren? Of voelen we ons tekort gedaan? Natuurlijk kan er in sommige organisaties heel wat winst behaald worden door de organisatie goed en systematisch in te richten. Het is echter bullshit om te denken dat alleen 'alfamensen' er een potje van maken. Zgn. betamensen zijn -tot hun eigen verdriet wellicht- ook gewoon maar mensen die zich never nooit niet laten vangen in uitsluitend systemen, technieken en ratio. De menselijke factor in bedrijven waar mensen werken (eh... alle organisaties dus) is nooit volledig te vangen noch uitsluitend te besturen of te voorspellen vanuit natuurwetten, ratio en techniek. Helaas. Dat doet overigens niks af aan het artikel van Maarten Keulemans. De foute gevolgtrekkingen en interpretaties waarover hij spreekt zijn een feit. Dat het misschien vaker alfa's zijn die deze opschrijven en publiceren wil niet zeggen dat beta's geen foute gevolgtrekkingen en interpretaties maken. Dus kom uit je loopgraaf (of achter je computer uit) en kijk eens om je heen (of in de spiegel)! |
GermenRoding schreef op 29-12-2008 16:00
| |
![]() | @T. van Mourik Van die menselijke factor die door alfa's in bedrijven wordt gebracht merk ik bitter weinig, behalve dan de zelfverrijking en vriendjespolitiek. Onvoorstelbare bedragen worden er over de balk gegooid met eindeloze huisstijlveranderingen (als een nieuwe alfa zich weer wil bewijzen als alpha-male en zijn vriendjes aan lucratieve opdrachten wil helpen), aan volkomen zinloze reorganisaties, lege staffuncties die een Hollander uit de pruikentijd nog wit weg zou laten trekken van schaamte, doorgaans zinloze dure adviesbureau's waarmee invulling wordt gegeven aan 'warm' personeelsbeleid. Want de dames en heren zijn te laf om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun wanbeleid. Weg met die roofzuchtige hordes. Zet ze op bijles wiskunde, gegeven door vanwege krankzinnige onderwijshervormingen afgebrande leraren. En ook in de zorg zijn er nog vacatures zat voor handen aan het bed. Dan mogen ze hun menslievende alfa-vaardigheden die mijlenver verheven zijn boven die van het bèta-klootjesvolk op een meer productieve wijze in praktijk brengen. |
![]() | @Paul Groot Je gelooft in de echte feiten zoals je zegt. Kun je mij dan het geclaimde feitelijk bewijs geven en deze gemeenschappelijke voorouder van mens en aap noemen? |
![]() | Citaat "Inderdaad: ook in het onderwijs. Daar zijn de idioten aan de macht die menen dat kennis een halfwaardetijd van 3 jaar heeft, die menen dat kennis subjectief is en sociaal constructivistisch geconstrueerd moet worden, die menen dat het gaat om googelen en presenteren. Nog een paar jaar en er zijn helemaal geen mensen meer die de fouten in de krant zullen opmerken. laat staan verbeteren. Nog een paar jaar en we hebben democratisch sociaal geconstrueerd dat pi inmiddels 3 is geworden. Dan begrijpen de managers het tenminste nog: de 3 kunnen ze op een toetsenbord vinden, Pi niet." Einde citaat Niet in alle landen evenveel. Je kan altijd nog emigreren. ;) |
![]() | Citaat van S. Ismail " Deze reactie is van een niet geregistreerde gebruiker Inderdaad Germen Roding, Als een capable beta blundert als manager wordt hem altijd verweten dat hij toch een beta is die niet kan communiceren. Terwijl een niet-capabele alfa doorgesluisd wordt naar een volgend project. Enige remedie : numerus fixus op fun opleidingen als psychologie, "management""wetenschappen", samengeraapte studie profielen enzovoort zoals culturele wetenschappen. Daarentegen een gratis beurs als een harde beta opleiding als Scheikunde, Natuurkunde of Wiskunde of Technologische variant daarvan succesvol wordt afgerond. Maar tevens herwaardering voor de klassieke talen, zoals Engels, Frans en vooral DUITS al was het maar dat het leeuwendeel van onze export naar Germania gaat. Kortom afschaffen van heel veel onzin studies en herwaardering voro de klassieke vakken als basis. Zoals zovelen het zeggen, na een beta opleiding kun je makkelijk in de avonduren wel rechten, communicatie of management leren, andersom zie ik dat niemand doen. " Einde citaat Je haalt me de woorden uit de mond Ismail. Er zijn een hoop onzinstudies zodat meer mensen een 'zware' studie kunnen volgen maar de realiteit is dat de gemiddelde HTS-studie heel wat zwaarder is dan de gemiddelde niet-exacte universitaire studie. Mijn zus heeft naast technische bedrijfskunde ook haar propaedeuse voor psychologie gehaald (tegelijk), ze zei dat ze nog niet half zo veel tijd nodig had voor haar propaedeuse psychologie als voor de studie technische bedrijfskunde (Eindhoven en Nijmegen) en technische bedrijfskunde is nog maar voor 50% een bèta-studie. Een trainer van mij heeft de academische LO-opleiding gevolgd (in Vlaanderen), hij studeert nu in zijn vrije tijd pedagoggie in combinatie met een baan als onderwijzer. Is prima te doen volgens hem (zelf kies ik liever voor een tweede/derde bèta-studie maar ieder zijn goesting). Citaat van "Overigens, zolang alfa's beslissen over wie er aangenomen wordt zal de werkgelegenheid wel gegarandeerd blijven vrees ik. Denk aan het uitdijen van de bureaucratie in de gezondheidszorg, want hoe meer ondergeschikten hoe sneller de directeur carrière maakt (Wet van Parkinson, helaas ligt dat boek niet meer in de bibliotheek). ... Van die menselijke factor die door alfa's in bedrijven wordt gebracht merk ik bitter weinig, behalve dan de zelfverrijking en vriendjespolitiek. Onvoorstelbare bedragen worden er over de balk gegooid met eindeloze huisstijlveranderingen (als een nieuwe alfa zich weer wil bewijzen als alpha-male en zijn vriendjes aan lucratieve opdrachten wil helpen), aan volkomen zinloze reorganisaties, lege staffuncties die een Hollander uit de pruikentijd nog wit weg zou laten trekken van schaamte, doorgaans zinloze dure adviesbureau's waarmee invulling wordt gegeven aan 'warm' personeelsbeleid. Want de dames en heren zijn te laf om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun wanbeleid." Einde citaat Weet je, er zijn genoeg bèta's die prima kunnen lullen. Het grote probleem is dat hooguit zo'n 5-10% van de mensen talent heeft voor de bèta-wetenschappen en dat deze mensen dus verreweg de minderheid vormen waardoor de alpha's het altijd winnen. De slimmeren moeten zich dus aanpassen aan de middelmaat. Die bèta's die een verbaal talent hebben kiezen vaak liever voor een spannende carière in de technologische sector (eventueel doorgroeiend naar een leidinggevende positie in zo'n bedrijf) dan dat ze zich gaan bezig houden met politiek of management van gewone bedrijven. Citaat " Weg met die roofzuchtige hordes. Zet ze op bijles wiskunde, gegeven door vanwege krankzinnige onderwijshervormingen afgebrande leraren. En ook in de zorg zijn er nog vacatures zat voor handen aan het bed. Dan mogen ze hun menslievende alfa-vaardigheden die mijlenver verheven zijn boven die van het bèta-klootjesvolk op een meer productieve wijze in praktijk brengen." Einde citaat Ik heb een beter idee. Maak van wiskunde B en D weer terug een verplicht vak voor havo en VWO en voer voor alle studies, ook de alpha-studies, een toelatingsexamen in waarbij je slechts 25-33% toelaat. Beloon daarnaast universiteiten enkel voor het aantal studenten en niet voor het aantal geslaagde studenten en let maar eens op hoe rap alles gaat verbeteren. |

















































