Herzie de ontwikkelingssamenwerking

Ik ken verschillende mensen, collega's die ontwikkelingswerk zelf hebben meegemaakt.
O.a. via de VN, expad e.d.
De algemene conclusie is en was: ontwikkelingswerk is weggegooid geld.
Het geld verdwijnt in de zakken van corrupte figuren, adviseurs, westerse bedrijven e.d.
Kortom: Boekestijn's voorstel zit op koers.
Snel doen.

Als je hierbij optelt dat NGO`s beleid voeren dat niet in de lijn van het regeringsbeleid en in het beleid van de EU hoeft te liggen en vaak ook niet ligt, dan zie je dat er dus twee instanties aan ontwikkelingswerk doen met geld uit dezelfde pot, maar die elkaar eigenlijk tegenwerken!. Reuze effectief.

"Hallo" Machteld Lammens,

Perplex lees ik uw stortvloed aan weldoordachte en verfrissende argumenten.
Mensen zoals u zijn een verrijking voor het democratische debat in Nederland - en rijp voor opname, maar dat terzijde.

Meteen in de eerste alinea gaat het al mis als de auteur dit stelt:
[Een ontwikkelingssamenwerkingbeleid zet alleen maar zoden aan de dijk als het een positief effect heeft op de economische groei van een land. ]
De economie van een land kan prima groeien en toch kan de armoede toenemen. Dit is in veel ontwikkelingslanden EN rijke landen dagelijkse praktijk: keurige groeicijfers, toename van werkloosheid en armoede. Doel van ontwikkelingshulp is wat mij betreft niet de economie van een land opstuwen, maar bij voorbeeld:
* armoede verminderen
* kansen creëren voor de ontwikkeling van de armere delen van de bevolking
* gezondheidszorg stimuleren zodat er minder (kinder)sterfte is,
etc etc.
Ik begrijp dat dit alles vaak beter lukt als er economische groei is, maar het is een groot misverstand om te veronderstellen dat economische groei daarbij noodzaak is, en al helemaal een misverstand om de groei zelf tot doel te verheffen.

Overigens kun je vrijwel elke vorm van beleid zo tegen het licht houden: vrijwel nooit is er hard bewijs aanwezig dat het uitgezette beleid bijdraagt aan de economische groei van een land. Ik noem maar even de Betuwelijn, de steun aan regionale luchthavens, of de zoveelste Maasvlakte. Maar dit terzijde.

Betekent dit dat ik voor ontwikkelingssteun ben? Niet per se. Boekestijn heeft een punt als hij stelt dat de hulp een druppel op de gloeiende plaat is. Wat mij betreft houden we echter niet op met geld geven, maar houden we op met geld NEMEN. Een land als Angola betaalt bij voorbeeld tientallen procenten van het BNP aan de rente op buitenlandse schulden, waarbij de schuld zelf nooit afbetaald wordt. Het is een oud verhaal, maar de schuldencrisis is nog steeds harde werkelijkheid die veel landen compleet lam legt.

@ Mens op 15-09-2008 09:19:

U bent vandaag wel wat èrg snel met uw oordeel. "Rukhok" is het begrip dat – weliswaar alweer enige tijd geleden – door de politieke redactie van de Volkskrant zèlf in verband met de heer Boekestijn werd geïntroduceerd. Mij persoonlijk staat bovendien een Nova-interview met de auteur, aan de vooravond van de plundertocht naar Irak nog levendig voor de geest. Ik kan niet zeggen dat ik toen bijzonder getroffen ben door enig volwassen oordeels- of onderscheidingsvermogen van betekenis bij deze politicus-in-wording.

Arend Jan Boekestijn is een kampioen in het hebben van foute standpunten. Is iedereen vergeten hoe hij opriep om oorlog te voeren tegen Irak ? Nederland moest en zou mee ten strijde trekken. Ten oorlog ! Wie dat standpunt toen zo krachtdadig innam verdient het mijn inziens niet nog serieus te worden genomen.

Dit verhaal dat als kern het geloof in de heilzame werking van de "vrije markt" heeft, had op geen onbenulliger moment kunnen komen. We maken vandaag namelijk net de eerste stap mee van de implosie van die "vrije" markt.
Er gaan enige triljoenen aan kapitaal verdampen dat door die vrije markt in handen van speculanten is terecht gekomen - in plaats van bij echte ontwikkeling.
En dan heb ik het nog niet over die paar triljoen aan oorlogskosten in Irak.
Voor de armste landen is er helemaal geen "vrije" markt, alleen plundering, tariefmuren en hekwerken aan de grens.
Ondertussen worden honderden miljoenen met de hongerdood bedreigd door de fijne werking van de vrije (voedsel)markt.

Als Boekestijn zegt dat het huidige beleid rond OS niet werkt, heeft hij voor een groot deel gelijk. Maar niet om de redenen die hij noemt.
De huidige OS is slechts een druppel op een gloeiende plaat omdat het de perverse werking van de vrije markt en de polieke dwangbuis die dat oplevert niet kan teniet doen. En elke poging daarop een politiek antwoord te geven wordt per definitie gezien als onhaalbaar, of terrorisme en desnoods met geweld onderdrukt.
Het antwoord is ook niet zozeer meer geld - het antwoord is allereerst politiek.

We moeten terug naar de discussie van: wat is de taak van de overheid?, wat van de vrije markt?
Beide hebben hun voor- en na-delen.
Beide zijn noodzakelijk.

Zoals ook bij zijn voorgangers Hirsi Ali en Zolt Szabo zitten er weer een aantal kromme redeneringen en fouten in het betoog van Boekesteijn.
1. Nergens blijkt uit onderzoek dat ontwikkelingshulp geen bijdrage zou leveren aan economische groei en sociale ontwikkeling. Er zijn wel wat econometristen die dat beweren, maar hun onderzoek is ondeugdelijk, simpelweg omdat het veel te complex is om dat via wiskundige formules uit te rekenen. Op economische groei en sociale ontwikkeling zijn immers veel meer factoren van invloed dan ontwikkelingshulp.
2. Ik weet niet waar Boekesteijn zijn cijfers vandaan haalt, maar dat ontwikkelingshulp slechts 2% van alle kapitaalstromen naar Afrika zou zijn, is onzin. Ontwikkelingshulp (meer dan $100 miljard in de laatste jaren) is meer dan één derde van het geheel aan financiële middelen dat naar alle ontwikkelingslanden gaat. Directe investeringen maken daarvan ruim 40% uit, maar van die directe investeringen gaat nog geen 3% naar Sub-Sahara Afrika. Ontwikkelingshulp is daar zeven keer zo groot als directe investeringen. Voor de meeste regeringen in die regio is ontwikkelingshulp dus hard nodig om wegen aan te leggen, scholen te bouwen, kinderen te vaccineren.
3. Ik ken geen enkel onderzoek dat aantoont dat naarmate een land meer hulp ontvangt, er geen economische groei zou zijn. Wel het tegendeel. De massieve ontwikkelingshulp aan Taiwan en Zuid-Korea in de jaren vijftig en zestig is toch een succes gebleken?
4. Juist omdat ontwikkelingshulp nu heel anders gegeven wordt dan vijf-zes jaar geleden (veel meer gecoördineerd en ingepast in lokale programma's) is de controle op de uitgaven veel strenger geworden en is de kans op het wegvloeien van hulp in de zakken van corrupte politici veel kleiner.
5. Indien Boekesteijn meent dat de subsidies aan particuliere ontwikkelingsorganisaties moeten verdwijnen, dan zou hij eerst moeten aantonen dat deze organisaties ondeugdelijk werk afleveren. Die onderzoeken en evaluaties die er zijn leveren daar geen enkel bewijs voor. Belastingaftrek bestaat al lang en hulporganisaties maken daarvan al druk gebruik.
6. Boekesteijn vraagt feitelijk aan de regering om internationale afspraken te schenden. In 2002, herhaald in 2005, hebben alle Europese lidstaten afgesproken hun hulp te verhogen. Alle oude lidstaten zouden naar 0,7% van hun BNP gaan. Nederland zit daar, net als Zweden en Denemarken al, en hoeft dus alleen maar te handhaven.

Meneer Boekestijn heeft het over "hulpverslaving". Wat hij vergeet te vermelden is dat bijna de helft van het geld terugstroomt naar het Westen doordat het in de kas van Westerse bedrijven en instellingen verdwijnt. Ook gaat ontwikkelingsgeld bijv. naar het bouwen van luxueuze ambassades of naar het leger. Ontwikkelingshulp wordt ook met voorwaarden gegeven: verplichte afname van Westerse producten, terwijl die uit het eigen land veel goedkoper zijn. Als VVD'er zou Boekestein juist moeten pleiten voor meer ontwikkelingshulp, want dat is heel goed voor onze economie.

In het clubblad van de Burkestichting publiceert Arend Jan Boekesteijn vandaag weer eens een van zijn merkwaardige visies inzake ontwikkelingshulp.

Een groot problemen voor de ontwikkelingslanden is, dat door de westerse economieen gesubsidieerde overschotten daar gedumpt worden en dat zo de lokale producenten buitenspel gezet worden. We geven bij "ontwikkelingshulp" om de infrastructuur te verbeteren, zodat de grondstoffen die door onze multinationals daar gewonnen worden gemakkelijk hierheen vervoerd kunnen worden en die grondstoffen worden tegen lage tarieven geimporteerd. Eindproducten daarentegen worden hoog belast, wat een ernstige belemmering vormt voor de ontwikkeling van de nijverheid in die landen.

Om de middenklasse in die landen een kans te geven hoef je niet veel meer te doen dan aan dit perverse systeem een einde te maken. Subsidie aan die middenklasse kan maar een doel hebben: het in stand houden van dit systeem.

Ontwikkelingshulp daarentegen zou ten goede behoren te komen, niet aan een vreemde corrupte overheid, niet aan een van het westen afhankelijke middenklasse, maar aan de allerarmste, tot werkloosheid gedoemde, onderklasse, om te voorkomen dat ze door dit perverse systeem van ellende omkomen.

Een aantal van de moeilijkheden die daar bij rijzen worden door Boekestijn benoemd, maar de remedie die hij voorstelt slaat als een tang op een varken. Zoals gewoonlijk wordt de aap een banaan voor gehouden: het kan veel goedkoper.

Helemaal spannend wordt het als Boekesteijn voorstelt om niet alleen de politie te trainen maar ook om Afrikaanse en Afghaanse legers te trainen. Komt dit nu omdat hij tegelijk woordvoerder Defensie en woordvoerder Ontwikkelingssamenwerking voor de VVD-fractie in de Tweede Kamer is?

Of is Boekestijn gewoon goed op de hoogte van de actualiteit?

NEW YORK (ANP) - De wapenverkopen van de Amerikaanse regering aan het buitenland zijn in de afgelopen jaren fors toegenomen. Dit jaar is al voor 22 miljard euro aan wapens verkocht tegen 8,5 miljard euro in dezelfde periode in 2005.

Dat heeft The New York Times zondag gemeld. De krant baseert zich onder meer op Bruce Lemkin. Dat is een hoge functionaris bij de luchtmacht, die is betrokken bij de coördinatie van de wapenverkopen.

De regering-Bush levert wapens aan onder meer de Iraakse en Afghaanse regering en voormalige bondgenoten van Rusland. Ook met landen die zouden kunnen helpen bij het in bedwang houden van Iran en Noord-Korea doet Washington graag zaken. "Het gaat hier niet om wapensmokkelaars", stelt Lemkin. "Het gaat om het bouwen aan een veiligere wereld." ( http://www.nytimes.com/2008/09/14/washington/14arms.html )

Inderdaad, met al die tanks moeten ook gereden worden, dus die jongens moeten worden opgeleid.
Ontwikkelingshulp dus.

@ Machteld

Heerlijk die argumenten van links altijd. Hebben we het taboe op integratiediscussie eindelijk na jaren van facisitische scheldkanonnades en WO2 vergelijkingen eindelijk laten vallen, mogen we na 20 jaar stilaan eens kritiek hebben op het geweld uit de linkse hoek van die jaren, discussie over de zin of onzin van ontwikkelingsgeld is voor vele linksmensen nog een brug te ver.

Ik zeg niet dat al het ontwikkelingsgeld weggegooit wordt, maar een discussie moet gevoerd kunnen worden. En wat is mis met de stelling waarmee Boekenstijn afsluit:
"Kortom houd op met een beleid dat geld van arme mensen in het Westen overhevelt naar rijke mensen in Afrika. Kies voor een beleid waar alle Afrikanen beter van worden."

De ontwikkelingshulp is inderdaad failliet. Voorbewerkte, multimiljonair gemaakte leiders in arme landen dansen vervolgens als tegenprestatie naar de pijpen van de westerse landen. Ontwikkelingshulp wordt direct doorgesluisd naar westerse corporaties – inclusief de wapenindustrie - die met grote winsten projecten uitvoeren, waar de arme bevolking geen cent wijzer van wordt. Ook de bodemschatten komen op die manier niet ten goede aan de arme bevolking. Ik kan mij niet voorstellen dat dit in de politiek niet bekend is.

Het alternatief is inderdaad de vrije markt daadwerkelijk vrij maken. Geen ontwikkelingshulp meer geven, maar de tolmuren afbreken en microkredieten verstrekken. Dit maakt de weg vrij voor de producten van arme landen. Met het uitgespaarde ontwikkelingsgeld moeten Nederlandse ondernemers - die hiervan de dupe worden – ruimhartig worden gecompenseerd, zodat zij andere wegen kunnen gaan inslaan.

Arend Jan Boekestijn is woordvoerder Defensie en Ontwikkelingssamenwerking. Deze man pleit continu dat geld voor ontwikkelingssamenwerking door defensie besteed dient te worden in de geopolitieke oorlogen die NL momenteel voert. Dus oorlogvoeren en ontwikkelen wordt door deze partij als gelijk gezien. Het lijkt mij dan dat ze dan de uitgaven op defensie maar moeten halveren, want daar is bijna echt nog nooit iets goeds van gekomen.

Maar als ze dan toch enorm gaan korten lijkt het mij een goed idee dat we de complete ontwikkelingshulp staken, dit complete bedrag korten op de belastingen van particulieren, en dat wij als bevolking zelf bepalen welke goede doelen we steunen.

Maar de VVD/PVV/TON willen waarschijnlijk de zelfde ontwikkelingssamenwerking die de VS geven aan landen.

Bv. Israel krijgt van de VS mildarden aan ontwikkelingsgeld, het dient alleen als tegen prestatie het zelfde bedrag in de wapenindustrie van de VS te investeren.

De VVD heeft de laatste 25-jaar in de meeste regeringen gezeten, en zodra ze eenmaal in de oppositie zitten gaan ze op de onderbuikgevoelens inzetten. Ze hadden zo dapper moeten zijn om het allemaal goed te regelen toen ze aan de macht waren. Als ontwikkelingssamenwerking dan Falliet is komt dit grotendeels omdat de VVD heeft liggen slapen.

18. Noem ontwikkelingssamenwerking voortaan ontwikkelingshulp, want er wordt niet samengewerkt. Wij delen uit, de ander ontvangt. Dat is hulp. In het zwaar politiek correcte verleden, durfde men hulp niet meer simpelweg hulp te noemen. Laten we dat alvast corrigeren.
19. Ontneem verschaffers van ontwikkelingshulp de mogelijkheid om een baan te bemachtigen bij een van de ngo's. Nu wordt belastinggeld gebruikt om baantjes te kopen. Zie Herfkens. Koenders is de volgende. Hij betaalt het zelf maar, dat gelobby.

Er gaat veel te weinig geld naar ontwikkelingshulp; het is gewoon een farce. Als de politieke partijen zich de afgelopen decennia niet zo onverantwoordelijk hadden opgesteld, en niet zo waren doorgegaan met het beroven van de arme landen, hadden wij nu misschien niet gezeten met die enorme instroom aan buitenlanders. Als je die struktureel wilt aanpakken houdt dat een *inspanningsverplichting* in om het welvaartsniveau op de hele planeet omhoog te tillen. Daar zul je ongetwijfeld ook ontwikkelingshulp voor nodig, maar het gaat mij er met name om dat het kortzichtig is om dat per definitie als een slechte investering te zien. Het komt ons op de langere termijn allemaal ten goede.

"Die enorme instroom aan buitenlanders" is meer het direct gevolg van gore Verelendungstaktieken van zelfzuchtige stammenleiders: Saddam, Afghaanse warlords, Mugabe, JanJaweed, and the list goes on and on and on. Daar valt bijna niet tegen op te ontwikkelen. Paleizenpasja Saddam Hoessein heeft in zijn tijd één op de zes van z'n landgenoten over de grens weten te martelen. Een ongekende prestatie! En dan nog zijn er mensen die de inval in Irak als een ernstige schending van Irak's soevereiniteit beschouwen *proest*.

Gun Boekestijn eens het voordeel van de twijfel. Iedereen zal het er mee eens zijn dat er de afgelopen 25 jaar veel geld is gebruikt aan OS wat vriojwel niets heeft opgeleverd.
Dus gooi het eens over een andere boeg. Koenders zal hier wel van gruwelen, want hij speelt liever sinterklaas dan zijn verstand te gebruiken

Ben Opdenacker schreef op 15-09-2008 09:37 "Arend Jan Boekestijn is een kampioen in het hebben van foute standpunten".

Er bestaan geen "foute" standpunten. Deze man heeft gewoon standpunten. So what? Anderen hebben weer hun standpunten. Wake up and smell the refreshing air of individual liberty.

waarom geven we procentueel meer geld uit aan ontwikkelingshulp dan andere landen?
Misschien omdat we tot nu toe net iets fatsoenlijker waren,of schuldbewuster, en we daarom wat meer kruimels van onze overvulde volvette tafel lieten vallen. Als het aan de academische mensenvriend Boekestijn ligt kunnen we dat geld beter aan ons noodlijdende zelf besteden. Of aan het leger, dat hij kennelijk wel een goed instituut vind om "democratie te exporteren" via een als ontwukkelingswerk verkochte"opbouwmissie". Natuurlijk heeft B. wel een aantal goeie punten: je moet opletten waar je de kruimels laat vallen.En corruptie is in vele landen echt een probleem ( in nederland niet want hier kan de economische toplaag legaal graaien en belastingontduiken). Natuurlijk moet je het geld zo goed mogelijk besteden.Ik kan met gemak 17 argumenten verzinnen waarom dat vooral meer geld zou moeten zijn ipv minder. Maar daar overtuig ik mensen niet mee, die iets elementairs missen, nl mededogen en de drive iets te willen doen aan de gruwelijke armoede honger en ziekte elders. Ik nodig B. uit om eens met met mee te gaan (op eigen kosten uiteraard) naar een aantal projecten in de tropen, zoals in leprakampen, aidskliniekjes, krottenwijken etc.Als hij dan nog het hart heeft om te pleiten dat daar minder geld aan besteed moet worden, dan bewijst hij, dat hij geen hart heeft. En dat heb je nodig om je verstand te voeden,hoor, of zelfs maar om beschaafd te leven.
Trouwens , als volksvertegenwoordiger, misstaat het ook niet om enige interesse te tonen voor mensen buiten de grens. Daar wordt Nederland ook een beter land door, al was het maar dat we op zullen houden met dat schandelijke egocentrisme en al dat klagen klagen klagen zeuren zeuren zeuren over die paar rooie rotcenten, die we weggeven.

Mens,

Wil je nu echt beweren dat de oorlog tegen Irak is gevoerd op grond van humanitaire overwegingen?
Of je bent oliedom, of hardstikke "fout".

AJ Boekesteijn heeft gelijk als hij zegt dat we het geld slimmer moeten besteden. Maar hij noemt zelf nog zoveel andere mogelijkheden, dat daar net zoveel geld naar toe kan. Dus waarom het budget gehalveerd? Als een van de rijkste en beschaafste landen ter wereld kunnen we alleen maar volharden in het verbeteren van de omstandigheden van de armsten.

Goed betoog! Ik herinner me nog dat de miljoenen die Pronk aan Oeganda gaf, uiteindelijk verdwenen in de zakken van militairen. Het merendeel van het geld bleek te zijn opgegaan aan helicopters en zwembaden...

Arme landen die een economische sprong maken -bijvoorbeeld China en India- doen dit vaak op eigen kracht en zonder ontwikkelingshulp.

De voorstanders van de wijze waarop Nederland meent de ontwikkelingssamenwerking
vorm te moeten geven zou ik willen aanraden het boek van Graham Hancock LORDS OF
POVERTY aandachtig te lezen. Met name de hoofdstukken waarin wordt beschreven hoe
de "beroeps"ontwikkelingssamenwerkers hun nutteloze ambacht wereldwijd uitoefenen.
Uiteraard vanuit de luxe suites van het Hilton in de hoofdstad van het op enig
moment in de belangstelling zijnde arme land. Dit tegen de gebruikelijke ruime
marktconforme salarissen, bonussen en emolumenten. Hancock vangt zijn boek aan met
het gedicht THE DEVELOPMENT SET van Ross Coggings. Dit treffend stuk poezie zou
iedere ontwikkelingssamenwerker uit het hoofd moeten leren.

Waarom lees ik niks over bevorderen van eerlijker handel in Boekesteins stuk? Het enige wat een beetje in de buurt komt is zijn pleidooi om Europese tariefmuren te verlagen. Tariefmuren verlagen? Helemaal afschaffen natuurlijk!

En torn voorlopig niet aan de 0,7% ontwikkelingshulp maar gebruik die voor infrastructuur in de derde wereld, en laat die infrastructuur zoveel mogelijk aanleggen door mensen daar, in plaats van het te geven aan Westerse bedrijven om het te doen, wat verkapte bedrijfssubsidie is.

Maar laten we vooral beginnen met het betalen van eerlijke prijzen voor producten en diensten uit de derde wereld. Prijzen waarbij de kosten voor een menswaardig bestaan van het lokale personeel worden meeberekend. Pas dan kunnen we praten over verlaging van de 0,7% ontwikkelingshulp.

Dat Boekestein raaskalt, is nog geen reden niet naar zijn voorstel te kijken. Hij geeft geen goede reden waarom we 0,44 % BNP aan OS moeten geven, behalve dat iedereen dat doet. Echter, dat betekent nog niet dat we niet naar de effectiviteit van de bestede middelen moeten kijken. Het gemak waarmee OS miljoenen met beperkte verantwoording worden besteed, staat in schril contrast met de steeds grotere en terechte controle op andere uitgaven bij de Rijksoverheid. Dit doet niets af aan het goede principe van OS dat we het onze morele plicht vinden minderbedeelden elders ter wereld ook te laten delen in de vruchten van onze economische voorspoed. Maar vaak blijkt de absorbtiecapaciteit in ontwikkelinhgslanden te gering om al die miljoenen tijdig een goede bestemming te geven en moeten er aan het einde van het jaar snel nog even projectjes worden bedacht om te voorkomen dat het geld terugvloeit naar de schatkist. Hoezo? Geld dat over is mag best terugvloeien en als dat betekent dat we dan wat minder geld aan OS uitgeven dat we wel nuttig kunnen besteden, beter, ook al halen we dan misschien die dogmatsische 0,7% niet. Veel geld uitgeven kan iedereen, maar dat is nog geen ontwikkelingshulp.

Veel sociaal-fascisme, "hulpverslaving". Beetje de kip-en-het-ei-verhaal.
Aardig dat op de dag dat Mugabe toegeeft aan de druk van een NGO en mede door onze steun aan de democratisering van Zimbabwe er nu iemand is die stelt dat steun aan onafhankelijke organisaties niet helpt.

Nu is het al zo dat veel ontwikkelingssamenwerkinggeld opgaat aan noodhulp. Dit is ook dé prioriteit bij uitstek van de minister van ontwikkelingssamenwerking. Hulp aan vluchtelingen in de regio, vaccinatie programma's, enz., enz.

Waarom moeten wij privé-initiatieven met staatssteun gaan belasten? Ontwikkelingssamenwerking als een soort aparte aandelenmarkt voor Afrika?
Wordt het privé-initiatief op die manier bedorven door staatssteun? Wat is dan het onderscheid nog tussen privaat en publiek, tussen markt-conform en grootschalig economisch imperialisme d.m.v. westelijke staten. Micro-kredieten zijn een goed initiatief, je wint er zelfs de Nobelprijs mee, maar om marktbedervend en hulp alleen nog op basis van winstoogmerk te verstrekken gaat voorbij aan de humanitaire verplichtingen die Nederland als lid van de VN heeft.

Humanitaire verplichtingen zijn mooi, maar als geld of hulp niet aankomt, houdt het natuurlijk op. Ik geef toch ook geen geld aan zwervers waarvan ik weet dat ze drank kopen van mijn giften?

Lekker genuanceerd: een VVD-er over ontwikkelingssamenwerking laten schrijven
Morgen een SP-er over oorlogvoeren?

VVD-ers vinden geld, macht, status, aanzien, en zichzelf (hun ego) namelijk alleen maar belangrijk.

Heerlijk genuanceerde reactie van Dick. Deze reageerder heeft aan twee dingen een hekel: aan generaliseren en aan VVD´ers!

Wat was er mis met de bijdragen van Machteld Lammens van 08.41 uur ("wereldvreemde overjarige puber") en I.M.G. Kleinveld van 09.45 uur ("geneuzel in de marge")? Ik zie niet eens meer een vermelding dàt ze zijn verwijderd. Niet echt een positieve ontwikkeling, Volkskrant!

@ Leo Dijsktra

Dick praat nogal graag tegen zichzelf en heeft nooit inhoudelijk commentaar. Soort digitaal Tourette Syndroom.

@ Leo, bijna goed:

Aan hokjes denken
Aan negatief gedrag
Aan humorloze mensen
Aan oneerlijkheid VOORAL

Vanavond echter, komt een uitstekend, warm en vriendelijk senator van deze partij "filosoferen" in onze mooie stad. Omdat ik niemand mee kan krijgen ga ik niet,
hij is (voor zover ik weet, één van de) uitzonderingen.

Wel mooi dat je mijn tegenstelling ontdekte. Daar schrijf ik soms voor, om te prikkelen. Een steen in het water gooien, provoceren. Had vanavond nog weer graag van gedachten gewisseld over waarom S. toen van D'66 naar VVD is gegaan. Maar ja vroeger was anders. Pim F. was studiegenoot van hem en hing overtuigd de CPN aan. Het kan verkeren zei Bredero.

Ben je mededeling van 16:44 is een antwoord op het aan jouw gerichte bericht op een ander topic? Nogal laf, ik ga er maar niet op in.
Wens je wel een positievere kijk op het leven toe en PROBEER tenminste eens te lachen! Zul je zien, dat een glimlach al veel met je doet én met je omgeving. Deze laatste mededeling heeft ook alles met de spreker van vanavond te maken.

@ Dick

"Wens je wel een positievere kijk op het leven toe en PROBEER tenminste eens te lachen"

Je weet niet half hoezeer ik moet lachen om jouw bijdrages..Maareh, inhoudelijk weer briljant!

Hulp in de vorm van noodhulp of bij onderwijs of gezondheidszorg lijken me nuttige vormen van hulp. Uiteindelijk gaat het erom de mensen in ontwikkelingslanden de kans te geven zichzelf uit hun armoede te werken. Die tariefmuren en andere oneerlijke handelsregels helpen daar niet bij. Door de EU met landbouwsubsidies ondersteunde tomaten die in Afrika gedumpt worden en de lokale boeren kapot maken bijvoorbeeld. Het helpt om meer producten met een fair trade keurmerk te kopen in wereldwinkel of supermarkt. Daarvoor kijgt de boer een eerlijke prijs. Een ander probleem voor mensen in ontwikkelingslanden is dat ze tegenslagen vaak financieel niet te boven kunnen komen. Daarvoor is het nodig dat er een finacieel systeem komt voor microkredieten maar ook voor sparen. Om dat proces verder op gang te hebben is het denk ik nuttig te investeren in microkredieten via organisaties als oikocredit, Triodos bank of ASN bank. Zo kunnen mensen in ontwikkelingslanden zelf hun verantwoordelijkheid nemen en hier hebben dictators etc weinig aan.

@ B.Bot: Dankbaar dat ik weer iemand tevreden heb kunnen stellen vandaag. Je weet niet half, hoe ik daarop kick.

Boekesteun:
"zouden WIJ het dan vandaag precies op dezelfde wijze organiseren zoals WIJ het vandaag de dag doen?"

WIJ???????? Is dit Pluralis Majestatus?????
En moet die twééde WIJ geen ZIJ zijn?????

VIJFTIEN (15!) zetels in de tweede kamer,
en een GROTE mond:
dit is geen Burke,
dit is ZÉVENTIEN(17!) keer BURP!!!

Oftewel:
BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP!
BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP! BURP!

Zó wordt goedkóóp "liberaal" populisme wel érg PLAT!

Dát belooft wat in de a.s. begrótingsdebatten!

Het belooft mij niets I.M.G. want het is allemaal zo voorstelbaar idd. Dat ik hoop, de komende dagen veel meer voetbal als "kom niet aan mijn toch al veel te vet gevulde geldbuidel ge-oh" te zien.

En dan graag nog een paar van die heerlijke treffers zoals die van die immigrant van Groningen.....subliem!

@ I.M.G. Kleinveld & dick

al vroeg aan de borrel? Geen touw aan vast te knopen voor iemand die nog aan de koffie zit.

B. Heb geen borrel nodig om iets zinnigs over de VouwVouwDee te schrijven. Enkel een goed stel ogen om de media te volgen.

Koffie, aardig goed idee maar wij hebben geen Senseo, omdat die ouwerwetse zo heerlijk langzaam pruttelt. Ook omdat ik hier in huis de enige ben die koffie drinkt. Wel erg veel moeite dus....

Maar eens een glas aqua on the rocks tappen. Bedankt voor de herinnering, had ik bijna het doktersadvies in de wind geslagen "goed eten, drinken en genieten".

Wat dhr. Boekestijn in dit schrijven er niet bij zegt is dat Westerse landen hun beloftes vrijwel nooit nakomen. Van al het geld wat beloofd wordt, wordt vaak maar een paar procent overgemaakt. Natuurlijk hebben veel landen in Afrika, door hun regimes, veel debet in de armoede daar. Maar als het Westen veelvuldig veel geld beloofd, om vervolgens maar een paar procent daarvan daadwerkelijk over te maken, dan komt het vertrouwen en samenwerking nou ook niet ten goede.

En op zich hoef je niet eens zoveel geld te sturen. De twee belangrijkste zaken moeten zijn:

1) Het Westen moet ophouden Westerse afvalproducten spotgoedkoop op de Afrikaanse
markt te dumpen. Dit gebeurd veelvuldig en hiermee maken wij Afrikaanse bedrijven
helemaal kapot. Voorbeeld is dat wij Westerlingen ons kippen – slachtafval goedkoop op
de Afrikaanse markt dumpen en daarmee hebben wij de totale kippenindustrie in Afrika om
zeep geholpen. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden.

2) Het Westen moet de handelsbarrières naar arme landen, waaronder Afrikaanse landen
stopzetten. Wij Westerlingen gaan altijd zo prat op die eerlijke open handel ? Ik zou zeggen,
doe dat dan ook een keer.
Mooi voorbeeld hierin. De handelsbarrières zorgen ervoor dat arme landen alleen maar
halfproducten aan ons mogen verkopen. Zo mogen zij wel de koffiebonen aan ons
verkopen, maar niet de afgewerkte koffie. Max Havelaarkoffie… eerlijke koffie ?? Niet dus
!!! De koffieboeren mogen alleen de onafgewerkte koffiebonen aan ons verkopen. Op het
moment dat zij een koffiebranderij in hun eigen land gaan opzetten, komen zij Westerse
handelsbarrières tegen.

De arme landen zoals Afrikaanse landen worden eigenlijk helemaal niet afhankelijk gemaakt vanwege de ontwikkelingsgelden. Arme landen worden met name afhankelijk gemaakt vanwege de handelsbarrières en het feit dat hun eigen markt niet beschermd wordt voor Westerse (afval-) goederen.

En zolang wij Westerlingen arme landen niet eerlijk mee laten concurreren in onze Westerse wereldhandel, zolang moeten wij hun financieel maar onderhouden ook !!!

De bewering dat de huidige ontwikkelingssamenwerking Afrikaanse mensen lui maakt en weinig eigen verantwoordelijk leert is grotendeels onzin ! Als je grote groepen mensen langdurig buitensluit (in dit geval uitsluiting in de eerlijke wereldhandel) dan gaan ze op een dag alleen maar op hun reet zitten ja. Dat komt niet voor uit luiheid, dit komt voort uit onmacht. Onmacht om volwaardig mee te mogen doen.

Overigens. In het schrijven wordt gesuggereerd dat democratie een voorwaarde is voor economische groei. Dit is klinkklare onzin !! Voorbeeld is China. Weinig democratisch, zeer hoge groei.

En als de Chinezen volgens de schrijver zo’n slecht bestuur hebben. Hoe kan het dan zijn dat zij economisch vele malen sneller groeien dan Westerse landen. Dus wat zegt dit dan over het bestuur van de Westerse landen zelf, als zij de economische groei van China in de verste verte niet bij kunnen benen.
Binnen nu en 30 jaar is onder andere China de absolute wereldleider en stoot ieder Westers land van de troon. Hoe kan dit als je, volgens de schrijver, zo’n slecht bestuur hebt ?

Conclusie: Dhr Boekestijn heeft hier een zeer slecht stuk geschreven. De werkelijkheid is toch net iets anders.

Was de VVD op binnenlands gebied het spoor al bijster, nu is de partij ook op buitenlands gebied totaal de draad kwijt. Het was me al bekend dat het de partij ontbrak aan ieder medeleven met de zwakkeren in de Nederlandse samenleving, maar dat ze nu ook bereid zijn om de Derde Wereld de rug toe te keren komt toch als een schok.

In een doorzichtige poging om kiezers af te pakken van Verdonk en Wilders heeft VVD Kamerlid Arend-Jan Boekestijn, bekend om zijn steun voor de oorlog in Irak, voorgesteld om niet alleen de hulp aan ontwikkelingslanden te halveren maar ook om de overheidsteun aan organisaties als Novib en Oxfam zelfs helemaal te schrappen. Inderdaad, de VVD is bereid om voor politiek gewin de lange Nederlandse traditie van hulp aan armen in de wereld over boord te gooien.

In deze tijd hebben we behoefte aan reële oplossingen voor deze problemen en niet aan goedkope politieke spelletjes!

Arend-Jan Boekestein (VVD) pleit voor bijna een halvering van het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Daarbij gebruikt hij karikaturen die de houdbaarheidsdatum ver hebben overschreden en laat hij na een analyse te leveren die zijn aanpak rechtvaardigt. Dat is funest voor een goed politiek debat over de mogelijke rol van ontwikkelingssamenwerking.

Het recept van Boekestein komt in het kort neer op: meer markt, minder overheid en geen overheidssteun aan de civil society. Hij geeft daarbij helaas geen analyse waarom deze aanpak zou werken. Zijn voorstellen bevatten veel elementen die ik met hem deel, helaas verbindt hij deze elementen op de verkeerde manier.

Goed beleid en behoorlijk bestuur zijn afhankelijk van twee partijen: (1) Van politieke leiders die zich loyaal en bekwaam inzetten voor het algemeen belang van hun land. (2) Van een bevolking die - via het maatschappelijk middenveld - haar leiders bij de les kan houden. Politieke leiders kunnen via bilaterale en multilaterale internationale samenwerking worden gestimuleerd of zelfs verplicht worden tot goed beleid. Begrotingssteun kan daar bijvoorbeeld een rol in spelen. Het is vanzelfsprekend dat begrotingssteun alleen effectief is wanneer politieke leiders die zich niet aan de afspraken houden, daar de consequenties van voelen.

In veel ontwikkelingslanden, met name fragiele staten, functioneert de politieke leiding niet. Er is geen sprake van een politieke leiding die zich loyaal en bekwaam inzet voor het algemeen belang. Dan wordt de rol van het maatschappelijk middenveld nog essentiëler. Dat maatschappelijk middenveld zal in deze landen de strijd met de politieke machthebbers moeten aangaan en verdient daarbij alle steun. Ontwikkelingshulp zal in deze landen niet via de staat moeten worden verstrekt, maar via deze maatschappelijk organisaties. Ook een liberaal moet erkennen dat de civil society een fundamentele en emanciperende rol kan hebben, juist in de landen waar het politieke bestuur veel te wensen over laat.

Peter Heintze, Directeur Evert Vermeer Stichting

U zegt het zelf, maar 2 procent van de geldstromen is ontwikkelingsgeld. Zijn die andere 98 procent dan zeker die de plaatselijke economie ontwrichtende gelsstromen van dumpgoederen? Die geldstromen waar u wel achter staat!
Weggegooit geld is weggegooit, dus steek het zeker niet in oorlogstuig en dictators. Ook niet als die ondersteuning krijgen van USA en NATO in het kader van de zogenaamde war on terror. Maar dit is te evident om op in te gaan.
Misschien moet Nederland de Chinezen gaan helpen met investeren in economische vooruitgang. En een buitenland politiek gaan voeren die de armen in dit continent ten goede komt.

Er staat veel zinnigs in dit artikel van dhr. Boekestijn, vooral punt 17 is heel verstandig. Maar wat ik niet begrijp is zijn pleidooi de hulp naar de private sector te verschuiven. De private sector zou toch bij uitstek zijn eigen broek op moeten kunnen houden? Steun aan de private sector werkt toch concurrentievervalsend? Ik dacht dat de 'liberalen' van de VVD altijd zo veel geloof hadden in de private sector, waarom moet daar van diezelfde VVD dan altijd geld naar toe?

Corruptie is niet verbonden aan ontwikkelingssamenwerking!


Arend Jan Boekestijn (VVD) bepleit in De Volkskrant van 15 september om het Nederlandse budget voor ontwikkelingssamenwerking te halveren. Zijn argumenten beperken zich hoofdzakelijk tot het feit dat 'de rest van Europa ook minder geeft' en dat hij meent dat directe begrotingssteun zou leiden tot corruptie (recent onderzoek van de Wereldbank). Maar het lijkt er sterk op dat dit enkel gestoeld is op politieke motieven, bedoeld om kiezers terug te winnen van Verdonk en Wilders.

Als het onderzoek van de Wereldbank breder was uitgevoerd, zou ongetwijfeld blijken dat in de betreffende landen minstens zoveel gesjoemeld wordt met de gelden uit private bronnen en gelden die uit belastingen ontvangen worden. Het probleem is dat er corruptie heerst, niet dat er hulp geboden wordt. Donorlanden hebben juist veel meer mogelijkheden om de geldstromen te controleren dan de gemiddelde belastingbetaler in Afrika, zeker wanneer het een dictatoriaal regime betreft. Maar juist burgers in een dictatoriaal land hebben hulp van buitenaf nodig!

Meer controle
Dat de controle op de bestedingen beter moet staat echter buiten kijf. Wat daarvoor echter moet gebeuren – en hoewel Nederland daar een redelijke voorloper mee is gebeurt het nog steeds veel te weinig – is het ondersteunen van een serieuze 'civil society': oftewel mensen en organisaties die kritisch durven zijn naar hun overheden en zelf uitzoeken en aangeven aan welke publieke investeringen en regelgeving het meeste behoefte is. Organisaties die lokale problemen bespreekbaar en oplosbaar maken en vaak veel effectiever zijn omdat ze dichter bij de burgers staan dan de (vaak regenteske) overheden. Organisaties, kortom, die democratie een gezicht kunnen geven. Uiteraard speelt vrije media daarin ook een cruciale rol. In West Europa kwam een dergelijke kritische burger tegelijkertijd op met de vorming van een economische middenstand. Boekestijn staart zich hier helaas blind op en wil enkel aandacht besteden aan het stimuleren van de economische ontwikkeling. Dat de koppeling middenstand en burgerschap lang niet altijd opgaat, valt echter te bestuderen in menig dictatuur (o.a. in het Midden-Oosten).

Dat de burgerorganisaties en media doorgaans te weinig middelen en mogelijkheden hebben om die controle uit te voeren is zeker waar. Zoals Boekestijn zelf aangeeft gebeurt dit ook nog veel te weinig bij donorgelden. Maar dat is uiteraard een argument om daar meer geld voor beschikbaar te stellen – niet minder (Boekestijn wil de hulp aan civil society organisaties zelfs volledig afschaffen). Bovendien mag geconstateerd worden dat dit wereldwijd een enorm gebrek is, niet alleen in ontwikkelingslanden: wie de hypotheekcrisis in the VS een beetje gevolgd heeft weet hoeveel ellende een gebrek aan controle kan veroorzaken. Het goede nieuws is echter dat de mogelijkheden voor controle en het verspreiden van verifieerbare informatie aanmerkelijk is toegenomen door de ontwikkelingen in de Informatie Technologie (mobiele telefonie, internet, digitale fotografie). Het is nu zaak om daar optimaal gebruik van te gaan maken ter controle van overheidsuitgaven en dat gebruik te stimuleren en te belonen (een goed recent voorbeeld is hoe leden van de Nederlandse civil society pensioenfondsen hebben gedwongen hun investeringen openbaar te maken en zich per direct terug te trekken uit bedrijven die landmijnen en clusterbommen produceren).

Budgetsteun
Het budget van minister Koenders wordt slechts voor 4,5% besteed aan directe budgetsteun voor centrale overheden, dus om dit als argument voor een reductie van 50% aan te dragen is sowieso ongeldig. Bovendien is deze budgetsteun uit Nederland vrijwel altijd gebonden aan specifieke overheidstaken, b.v.: “wij betalen € 2 miljoen voor de verbetering van de kraamzorg in uw land, maar alleen als uzelf uit belastinginkomsten ook minstens € 4 miljoen bijdraagt.” Dat is vaak een beloning voor goed beleid in de voorgaande jaren en/of een stimulans voor goede en noodzakelijke beleidsplannen waarvoor (nog) niet voldoende fondsen beschikbaar zijn. Waar Boekestijn blijkbaar liever naar terugwil is de volledige autonomie van religieuze scholen en ziekenhuizen, gerund door Westerse kerken of 'private fondsen'. De geschiedenis heeft echter al aangetoond dat dit op de lange termijn de vorming van een democratische staat veel meer belemmert omdat het de noodzaak van de vorming van staatsbeleid voor onderwijs en gezondheidszorg sterk verzwakt. Men kan zich terecht afvragen wie er in De Tweede Kamer als eerste schande van zou spreken wanneer er in Indonesië alleen nog maar Koranscholen zouden zijn (gefinancierd door genoemde private fondsen, maar dan niet Novib maar een Saoedische collega).

Stabiele staat
Wil je democratie bevorderen, dan zul je eerst moeten zorgen voor een stabiele staat. Vervolgens zul je die staat moeten helpen om een aantal cruciale taken op te zetten, zoals infrastructuur, gezondheidszorg en onderwijs. Pas als er enig resultaat zichtbaar wordt zal er vertrouwen groeien om die staat ook met belastinggeld te ondersteunen. Dit is voor Nederlanders moeilijk te begrijpen, omdat wij al eeuwen in zo'n stabiele staat leven, waar vertrouwen vanaf het vroegste begin gebaseerd is op levensbelang: wanneer u een goede dijk bouwt, maar uw buurman niet, dan loopt uw land evengoed onder. Dus we moeten wel samenwerken. Ookal waren er ook hier altijd volop corrupte profiteurs. Gezond wantrouwen leidt tot controles. En als dat goed gaat, dan kunnen we wellicht ook best samen een goede weg aanleggen, of een school stichten... Maar zonder die noodzaak van dijken was dat alles bij ons waarschijnlijk ook niet zo vanzelfsprekend geweest. Vertrouwen in een staatsbestel moet eerst verdiend worden. Dat maakt het een kip-ei dilemma - waarvoor ontwikkelingssamenwerking vaak een uitweg biedt.

Ook hier corruptie
Tenslotte moet gerealiseerd worden dat corruptie niet alleen van alle tijden maar ook nu overal te vinden is. Wie is er nu alweer de Nederlandse bouwfraude vergeten? Dat was (is!) vriendjespolitiek met belastinggeld voor gevorderden. De miljarden die daarmee gemoeid gaan zijn voldoende om alle begrotingen van heel Afrika een jaar lang te bekostigen! Dus laten we alsjeblieft niet pretenderen geen boter op het 'ontwikkelde' hoofd te hebben. De Nederlandse bouwfraudeurs doen dat heus niet omdat hun grootmoeder anders zou verhongeren of omdat de kinderen anders niet naar school zouden kunnen, zoals dat in Afrika vaak het geval is.

Hoezeer corruptie ook een probleem is, het geld komt doorgaans in de lokale Afrikaanse economie terecht en gaat daar rondstromen. Als men wil voorkomen dat het uiteindelijk besteed wordt aan wapentuig (en dus ook nog eens terugvloeit naar het Noorden), moet men de wapenindustrie in de VS, Europa, Rusland en China aan durven pakken: het zijn namelijk onze 'Noordelijke' belangen die die ellende in stand houden (zie het voornoemde voorbeeld omtrent pensioenfondsen). Hiermee is uiteraard niet gezegd dat corruptie gedoogd dient te worden. Maar wel begrepen. Corruptie is inderdaad tragischer wanneer het om hulpgeld gaat, wat bedoeld is om de allerarmsten in de wereld te ondersteunen of zelfs om mensenlevens te redden. 10% minder levens gered is uiteraard erger dan 10% productieverlies in een fabriek voor koffiezetapparaten. Maar tegelijkertijd betekent 10% verlies aan corruptie in het eerste voorbeeld nog steeds het bereiken van 90% van de meest hulpbehoevenden ter wereld. Dat kan dus nooit een reden zijn om die 90% dan ook maar in de steek te laten.

De gemiddelde VVD stemmer is nog altijd een zakenmens. Vandaar bij deze aan de VVD de vraag: waar in de zakenwereld heeft de redenering ooit geldigheid gekregen dat je het resultaat kunt verhogen door de bestedingen te halveren?

Berend Brock is Ontwikkelingsgeograaf, freelance journalist voor o.a. OnzeWereld en lid van De Derde Kamer. De Derde Kamer is een Nederlands schaduwparlement voor internationale samenwerking, waarin 120 Nederlandse vrijwilligers en 30 uit Ontwikkelingslanden de Nederlandse uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking kritisch volgen. De griffie is in handen van de NCDO.

4 november 2008
Ferry Blüm is medewerker
van Stichting Jambo, actief
in het oosten van Kenia
Zoden aan de dijk

Op de website van De Volkskrant pleit VVD-Tweede Kamerlid Arend Jan Boekestijn op
15 september j.l. voor halvering van het budget van Ontwikkelingssamenwerking, sterke vermindering van de begrotingssteun aan regeringen van ontwikkelingslanden, malafide of niet, en niet langer geld van Ontwikkelingssamenwerking door te sluizen naar de grote Nederlandse NGO’s. Ontwikkelingslanden zijn hulpverslaafd geworden. Om daar een einde aan te maken moeten de regeringen ervan geld lenen op de internationale kapitaalmarkt en lopende schulden niet langer kwijtgescholden krijgen.

Groei moet?
Boekestijn opent met een streng ogende definitie van het nut of het effect van ontwikkelingshulp: “ontwikkelingssamenwerkingsbeleid zet alleen zoden aan de dijk als het een positief effect heeft op de economische groei”. Alleen economische groei in een land kan er immers toe leiden dat dit land niet langer afhankelijk is van hulp van buiten, en een eigen (economische) ontwikkeling kan doormaken .Groei moet dus!

Maakbaar?
Boekestijn somt een hele reeks van maatregelen op die én tot een halvering van het budget moeten leiden én ervoor moeten zorgen dat ontwikkelingsgeld wel tot economische groei leidt. Verminder subsidies voor goed bestuur, verschuif geld naar de private sector, voer daar een landenspecifiek beleid voor in, verminder subsidies aan de civil society , aan dubieuze regeringen, verminder het aantal partner landen, schaf de staatssteun aan NGO’s af, bevorder microcrediet, verlaag de Europese tariefmuren. Kortom: geloof niet langer in de maakbare samenleving en kies voor een beleid waar alle Afrikanen beter van worden. Klinkt goed.
Maar geloven dat van economische groei alle Afrikanen beter kunnen worden, deze groei willen bevorderen door verschuiving van subsidiestromen naar de private sector én het geloof in de maakbare samenleving tegelijk verwerpen, is met elkaar in strijd.
Het is niet ‘de onzichtbare hand’ van Adam Smith die Europese tariefmuren verlaagt of subsidiestromen verschuift. Handen die dat doen, zijn handen die iets kunnen maken (of breken).

Beleggen in ontwikkeling
Er zijn twee opvallende omissies in Boekestijns verhaal: hij zwijgt over noodhulp. Maar hij vermeldt evenmin dat hij al op zijn wenken bediend wordt, ook zonder dat het budget van ontwikkelingssamenwerking is gehalveerd.
“Voor de vermogende particulier lonkt Afrika. Wat lang vooral het paradijs was voor de ontwikkelingswerker, wordt nu ook het domein van de investeerder,” zo opent Trouw een verhaal over commercieel microcrediet van 28 juni 2007. InReturn, een Nederlands-Keniaanse combinatie van zakenlieden, opgericht in samenwerking met Cordaid, is een fonds dat geldt ophaalt bij investeerders op de Nederlandse markt. Deelnemers moeten minimaal 100.000 inleggen. Die worden geïnvesteerd in bedrijven die landbouwproducten verwerken, maar ook in sectoren als media, logistiek, energie en microfinanciering. Op weg naar een AEX-notering. Volgens de fondsengids van het NCDO, Bussiness in Development, zijn er al 60 fondsen actief in Afrika die samen meer dan 3 miljard dollar beheren.

Doet investeren groeien?
Groei moet. Het is ontegenzeggelijk het geval dat economische groei goed is voor de ontwikkeling van een land. Volgens Boekestijn leidt ontwikkelingshulp in de huidige vorm echter niet tot economische groei. Ook de heer Van Lieshout, lid van de WRR, maakte in het programma Buitenhof van 28 september een scherp onderscheidt tussen ontwikkeling en hulp. Hulp, ook noodhulp in de vorm van voedsel voor anders doodhongerende mensen in Afrika, leidt niet vanzelf tot ontwikkeling. Overwogen kan daarom worden om ontwikkelingsgeld niet langer voor (nood)hulp in te zetten. Maar zou investeren in Afrikaanse bedrijven via InReturn daar wel toe leiden? Is een geslaagde beursgang van dit investeringsfonds goed voor Kenia?
Een geslaagde beursgang is in elk geval goed voor de investeerder in InReturn: wanneer de aandelen ervan in waarde stijgen, is de opbrengst voor de investeerder. Daarnaast haalt een aandeelhouder zijn opbrengst met het uitgekeerde dividend. Interessante vraag is dus of de Afrikaanse bedrijven waarin InReturn investeert, voldoende opleveren om een dividend-uitkering mogelijk te maken. Dat kan immers alleen wanneer de investering heeft geleid tot verhoging van de arbeidsproductiviteit, op welke manier dan ook. Economische groei IS verhoging van de arbeidsproductiviteit, volgens de klassieke definitie ervan. En verhoging van de arbeidsproductiviteit is zeker goed voor de ontwikkeling van Kenia.

Definitie
Lang niet elke investering voldoet echter aan deze klassieke definitie. Extra geld uittrekken voor de verbetering van het rekenonderwijs op basisscholen in Nederland, wordt vaak wel “een extra investering” genoemd. Geld uittrekken voor de bouw van een schooltje of een ziekenhuisje op het platteland van Kenia, kan dan ook “een extra investering” genoemd worden. Wat in Nederland ‘investering’ heet, heet in Kenia echter plotseling ‘hulp’. Maar of het nu investering of hulp genoemd wordt, in geen van beide gevallen leidt de ‘investering’ tot verhoging van de arrbeidsproductiteit
Zo leiden investeringen in media, logistiek of microfinanciering waar InReturn actief in is, evenmin tot verhoging van de arbeidsproductiviteit in de landbouwproducten verwerkende bedrijven in Afrika, net als de bouw van een schooltje. Beiden leiden wel tot een beter opgeleid arbeidspotentieel, tot de reductie van kosten, voor transport bij voorbeeld, en tot reductie van tijd die nodig is om producten op de markt of in de winkel te krijgen.

Is hulp investeren of is investeren hulp?
Hier lijkt sprake van een definitie-probleem: een investering is goed wanneer het tot ontwikkeling leidt, maar slecht wanneer het niet tot ontwikkeling leidt. Dat is logisch, zelfs tautologisch. Maar wanneer investeren niet tot ontwikkeling leidt is het alleen maar hulp, zo stelt Van Lieshout. Een dergelijk scherp onderscheid tussen ‘ontwikkeling’ en ‘hulp’ is echter alleen zinvol wanneer men zich uitsluitend beperkt tot de klassieke definitie van zowel zinvolle investering als van ontwikkeling, namelijk: verhoging van arbeidsproductiviteit. Verhoging van de arbeidsproductiviteit is een noodzakelijke voorwaarde voor economische ontwikkeling. Maar is het ook voldoende?
Nee, dat is niet het geval. Of het nu hulp of investering genoemd wordt, een kostenreductie en andere tijdbesparende maatregelen dan de toename van de geproduceerde hoeveelheid goederen per tijdseenheid, is even noodzakelijk voor economische groei als de verhoging van de arbeidsproductiviteit, zodra de verhoging van de arbeidsproductiviteit een feit is. Investeren in media en logistiek is dus ook goed, investeren in infrastructuur, aanleg van wegen bij voorbeeld , eveneens. Investeren in distributienetwerk, in aanvoer van grondstoffen, in organisatie, in media (reclame), het leidt allemaal tot verdere economische groei.

Hulp vs. Investeren?
Leidt het verlenen van noodhulp tot economische groei? Nee, het zou wel heel cynisch zijn om te stellen dat noodhulp mensenlevens redt en daarmee een potentieële arbeidsreserve.
Maar de aanleg van waterleiding en riolering? Alle kinderen naar school, de armoede in de wereld gehalveerd, malaria en aids-bestrijding, aanleg van dijken om overstromingen tegen te gaan? Het zijn zaken waar uitsluitend overheden, NGO’s en de talloze kleine particuliere ontwikkelingsorganisaties in de wereld in ‘investeren’. Het levert kennelijk niet een zodanig rendement op dat het een investering door particuliere bedrijven waard is. Kennelijk zijn aan investeringen van particuliere bedrijven voorwaarden verbonden, waaraan moet worden voldaan voor een investering het waard is gedaan te worden.
Noodhulp voldoet kennelijk niet aan de voorwaarden. Bedrijven investeren niet in onderwijs, niet in medische zorg en zelfs lang niet overal in het slaan van waterputten. Opvang van weeskinderen is ook een goed voorbeeld van een object dat geen investeringsobject kan zijn voor particuliere bedrijven, groot of klein. Scholen bouwen, ziekenhuizen, weeshuizen, het kost geld en levert geen financieel rendement op. Geld schenken om de bouw van scholen e.d. mogelijk te maken, kan daarom niet ‘investeren’ genoemd worden, wanneer kennelijk alleen investeringen van particuliere bedrijven kunnen voldoen aan de definitie. Het zet geen zoden aan de dijk van de economische groei.

Is dat wel zo?
Het is cynisch om noodhulp aan mensen in een rampgebied ‘een goede investering’ te noemen. Het heeft er ook niets mee van doen: het gaat om menselijkheid.
Maar het is niet cynisch om te zeggen dat onderwijs goed is voor kinderen want dan zijn ze later beter in staat de gevraagde arbeidsprestatie te leveren. Dan gaat het om de ontwikkeling van talenten.
Het is wel cynisch om te zeggen dat de begrotingssteun aan Soedan leidt tot instandhouding van het dictatoriaal regime daar. Maar het is niet cynisch om te zeggen dat steun aan Kenia goed is om de politieke situatie aldaar te stabiliseren. Misschien wordt er in dit soort gevallen inderdaad met twee maten gemeten, zoals Boekestijn suggereert. Per geval zal elke steun goed bekeken moeten worden. Maar hoe dan ook, afkomstig van het ministerie, via een NGO, via een kleine particuliere stichting of via de VN, in alle good cases draagt ontwikkelingsgeld niet per definitie bij aan de economische groei, maar wel aan de ontwikkeling van mensen en hun talenten.
In elk mensenleven gaan onderwijs en gezondheid van geest en lichaam vooraf aan economisch en financieel rendement. Kinderarbeid is alleen rendabel in laag-ontwikkelde economieën. De slavernij werd pas afgeschaft toen die de economische ontwikkeling in de weg ging staan. Dat is ook cynisch. Maar het leidt tot de conclusie dat ontwikkelingshulp de voorwaarden schept waaronder het voor particuliere bedrijven interessant kan worden om een economische investering te doen. Die ook rendement oplevert. De bouw van scholen, ziekenhuizen en weeshuizen zijn op zichzelf geen economisch rendabele ‘investeringen’, maar realisering ervan vormt de voorwaarden om een investering mogelijk en economisch zinvol te maken. Het heeft dus wel degelijk een positief effect op de economische groei. Ontwikkelingshulp voldoet daarmee wel aan Boekestijns boven gestelde definitie. Halvering van het budget, zoals hij bepleit, zet dan ook minder zoden aan de dijk dan goed is voor particuliere investeerders (en Afrikanen).

Kredietcrisis Investeren in mensen.
Boekestijn pleit er, tenslotte, voor dat regeringen van ontwikkelingslanden het benodigde bedrag maar op de kapitaalmarkt moeten lenen. In het verleden hebben Wereldbank en IMF veel geld geleend aan deze landen, zoveel, en onder dermate strenge voorwaarden, dat dat in de jaren tachtig van de vorige eeuw leidde tot een kredietcrisis. Ook Van Lieshout maakte hier melding van. Het werd een schuldencrisis genoemd, het feit dat met name Zuid-Amerikaanse landen niet langer aan hun terugbetalingsverplichting konden voldoen. Maar het is vergelijkbaar met de huidige crisis: er zijn teveel leningen tegen te hoge rente uitgezet onder debiteuren die de schuld niet konden inlossen. Dus hebben belastingbetalers van de landen die Wereldbank en IMF van geld voorzien, deze schulden betaald.
Vanuit dit licht bezien zijn schenkingen in de vorm van ontwikkelingshulp die besteed worden aan de realisering van de voorwaarden die nodig zijn voor een zinvolle investering, een zinvollere besteding. Zeker wanneer deze schenkingen erop gericht zijn om in mensen te investeren, in hygiene, in onderwijs, in bestrijding van ziektes, tegengaan van misoogsten. Geld steken in de ontwikkeling van de talenten van mensen. Onderontwikkeling heeft niet alleen met schamele hutjes, braak liggende landbouwgrond en overstromingen en modderlawines te maken. Onderontwikkeling bestaat ook uit nog niet ontwikkelde talenten van mensen. Geld steken in de ontwikkeling van talenten, dat is goed voor de Afrikaan, maar ook voor de private ondernemer. En het is beter dan geld direct doorsluizen naar die private ondernemer. Want wanneer die talenten zijn ontwikkeld, wanneer er onderwijs, gezondheidszorg etc is, dan zijn alle voorwaarden gerealiseerd en kan hij gaan investeren. Zijn investering leidt dan ook tot rendement. En er komt niet opnieuw een kredietcrisis. Alles bij elkaar zijn dit heel veel zoden aan de dijk.

Ferry Blüm, medewerker Stichting Jambo.


Stichting Jambo zamelt geld in voor de bouw van een multifunctioneel centrum in het plaatsje Msabaha, vlakbij Malindi, aan de oostkust van Kenia. In het centrum komen een school, een medische post, opvang van weeskinderen, bibliotheek, sportvoorzieningen en er zijn kleinschalige economische ontwikkelingen gaande: aanleg van landbouwgrond, verstrekking van microcrediet tbv naaiateliers, kledingwinkeltjes, geiten- en kippenfokkerij. Doordat het in Kenia gebruikelijk is dat jongeren hun middelbare schooltijd op internaat doorbrengen, zullen er ook leerlingen van rijke ouders geworven worden. Die betalen het schoolgeld waarmee het centrum voor een deel kan worden geëxploiteerd.
De stenen nodig voor de bouw van het centrum worden betrokken van locale steenfabriekjes met ondertussen 170 arbeiders die naar locale normen worden betaald. De stenen worden niet uit koraalrif gezaagd, zoals gebruikelijk in deze regio, maar van beschikbare klei.

Ontwıkkelıngshulp ıs geld van arme mensen ın rijke landen afnemen en geven aan
rijke mensen ın arme landen!